«Το τραγούδι της δέμπλας» του Κώστα Κόλλια – Ερανιώτη, παρουσιάζεται την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου στο «Φουρναράκειο»

Βιβλίο για την ελιά και το λάδι από Αγροτικό Σύλλογο και Κώστα Κόλλια – Ερανιώτη!

«Το τραγούδι της δέμπλας» παρουσιάζεται την Πέμπτη το απόγευμα στο «Φουρναράκειο»

«Ύμνο» στην ελιά και το λάδι αποτελεί το βιβλίο του Κώστα Ερανιώτη (Κώστα Κόλλια) που εκδόθηκε και παρουσιάζεται την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου στο Φουρναράκειο Πνευματικό Κέντρο Φιλιατρών! Ένα πόνημα με ιστορικό – λαογραφικό – λογοτεχνικό κράμα, υπό τους ήχους της δέμπλας στην ελιά και το τριζοβόλημα των λιθαριών στο λιοτρίβι, αλλά και τον απόηχο της φιλιατρινής κοινωνίας στην πλατεία και την αγορά.
Η ελιά και το λάδι στη φιλιατρινή κοινωνική ζωή και παράδοση έχουν βαθιές ρίζες και το βιβλίο δε στοχεύει μόνο στο να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν οι νεώτεροι, αλλά «να νοσταλγήσουν οι παλιοί και να χτίσουν οι νέοι τη δική τους νοσταλγία».
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, «η νοσταλγία είναι ένα συναίσθημα δημιουργικό κι ύστερα, γιατί τίποτα δε χτίζεται στο κενό»!
«Για ένα ταξίδι στον τόπο και το χρόνο. Ν’ αφουγκραστούμε τη δέμπλα τη λυγερή σα γίνεται δοξάρι στα χέρια των ραβδιστών και μελωδεί στ’ ασημένια τέλια του φιλιατρινού ελαιώνα. Ν’ ακούσουμε τα λιθάρια να τρίζουν στο παλιό λιοτρίβι και να γευθούμε τ’ αγουρόλαδο, που καρφιάζει στο λιμπί, με μια φέτα καψαλιστό ψωμί κι ένα σκουράντζο καψαλισμένο σ’ εφημερίδα…», αναφέρει στο εισαγωγικό σημείωμα ο Κώστας Ερανιώτης.
Ο Αγροτικός Σύλλογος Φιλιατρών συμπλήρωσε φέτος 40 ολόκληρα χρόνια ζωής και δράσης. Εκτός από τη διασφάλιση των οικονομικών κοινωνικών κι επαγγελματικών συμφερόντων των αγροτών, που- σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του καταστατικού του- αποτελεί το γενικό βασικό σκοπό του, ένας από τους επιμέρους καταστατικούς σκοπούς είναι και η διατήρηση της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και η ανάπτυξη του πολιτιστικού επιπέδου.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η έκδοση του βιβλίου που αναφέρεται στην ελιά και στο λάδι, που, όπως παλιότερα με τη σταφίδα, έτσι και τώρα με τα κηπευτικά και τ’ αμπέλια, στηρίζουν τη φιλιατρινή οικονομία.
Για την έκδοση και παρουσίαση του βιβλίου παραχώρησαν προχθές συνέντευξη Τύπου ο συγγραφέας, ο πρόεδρος και ο γραμματέας του Αγροτικού Συλλόγου Φιλιατρών.
Ο γραμματέας του Συλλόγου, Τέλης Καναβός, σημείωσε, μεταξύ άλλων, πως «είναι ένα βιβλίο που αναφέρεται στα πιο βασικά προϊόντα της περιοχής των Φιλιατρών, όπως είναι η ελιά και το λάδι. Αλλά και σ’ όλο τον αγροτικό τομέα, καθώς τα Φιλιατρά είναι μια αγροτομάνα πόλη…».
Ο συγγραφέας επισήμανε: «Ως προς το χαρακτήρα του συγκεκριμένου βιβλίου θα λέγαμε ότι αποτελεί ένα μείγμα ιστορικών, λαογραφικών και λογοτεχνικών στοιχείων. Στοιχείων που κατατείνουν στη σύνθεση και την ανάδειξη της βιωματικής σχέσης των Φιλιατρινών με την ελιά και το λάδι. Κι ακριβώς αυτή η σχέση και οι διάφορες εκφάνσεις της αναδεικνύονται μέσα στις σελίδες του βιβλίου. Πανταχού παρών ο αγρότης, με τη φυσική του παρουσία ή με την αύρα του. Και πανταχού παρών ο Φιλιατρινός ελαιώνας…».
Αμφότεροι ευχαρίστησαν τους συντελεστές της έκδοσης και της παρουσίασης, η οποία θα  γίνει την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου και ώρα 7.00 μ.μ. στο Φουρναράκειο Πνευματικό Κέντρο Φιλιατρών, απευθύνοντας κάλεσμα σε όλους τους πολίτες να συμμετάσχουν, σημειώνοντας πως τα έσοδα θα διατεθούν για κοινωνικούς σκοπούς.
Το βιβλίο θα προλογίσει ο διευθυντής ΔΑΟΚ Τριφυλίας, Αντώνης Παρασκευόπουλος, θα μιλήσουν ο ομότιμος καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πάνος Αθανασόπουλος και ο λογοτέχνης Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, θα απαγγείλει η Ματίνα Μιχαλακοπούλου και αποσπάσματα θα διαβάσει ο Γιώργος Καραμπότσος.

Του Ηλία Γιαννόπουλου

43 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου ….. οι στίχοι του Μανώλη Αναγνωστάκη παραμένουν επίκαιροι…Φοβάμαι …

Φοβάμαι
τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–
βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
«Δώστε τη χούντα στο λαό».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που με καταλερωμένη τη φωλιά
πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που σου ‘κλειναν την πόρτα
μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια
και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο
να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που γέμιζαν τις ταβέρνες
και τα ‘σπαζαν στα μπουζούκια
κάθε βράδυ
και τώρα τα ξανασπάζουν
όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη
και έχουν και «απόψεις».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν
και τώρα σε λοιδορούν
γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.
Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.
Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

για την αντιγραφή
Μπάμπης Βακαλόπουλος
μέλος της Ε.Ε της ΔΗΜΑΡ

Ο Μανώλης Αναγνωστάκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου σπούδασε Ιατρική. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε στην ΕΠΟΝ. Είχε έντονη πολιτική δράση στο φοιτητικό κίνημα, για την οποία φυλακίστηκε το 1948 ενώ το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο. Βγήκε από τη φυλακή με την γενική αμνηστία το έτος 1951.Αποτέλεσμα εικόνας για Μανώλη Αναγνωστάκη Φοβάμαι

Την περίοδο 1955-1956 ειδικεύτηκε ως ακτινολόγος στη Βιέννη και κατόπιν άσκησε το επάγγελμα του ακτινολόγου για ένα διάστημα στη Θεσσαλονίκη ενώ το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

Δημοσίευσε κείμενα του για πρώτη φορά στο περιοδικό Πειραϊκά Γράμματα (1942) και αργότερα στο το φοιτητικό περιοδικό Ξεκίνημα (1944), του οποίου υπήρξε και αρχισυντάκτης για μία περίοδο. Ποιήματα του, καθώς και και κριτικές δημοσιεύτηκαν αργότερα σε αρκετά περιοδικά. Την περίοδο 1959 – 1961 εξέδωσε το περιοδικό Κριτική ενώ υπήρξε μέλος της εκδοτικής ομάδας των Δεκαοκτώ κειμένων (1970), των Νέων Κειμένων και του περιοδικού Η Συνέχεια (1973).

Το 1986 του απονεμήθηκε το Κρατικό Βραβείο Ποίησης ενώ το 1997 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης.

Συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θάνος Μικρούτσικος και ο Μιχάλης Γρηγορίου έχουν μελοποιήσει αρκετά ποιήματα του ενώ έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα ιταλικά.

Καταγόταν από το χωριό Ρούστικα Ρεθύμνης, όπου σώζεται το σπίτι του πατέρα του.
πηγή: wikipedia

Στον Βύρωνα: – Χιλή, Κύπρος, χαλκός: Ποιήματα και τραγούδια για τις δύο χώρες, Σάββατο 1 Οκτώβρη.

Εκδήλωση του ΚΠΚΒ στη Λαμπηδόνα (Βύρωνας) – Χιλή, Κύπρος, χαλκός: Ποιήματα και τραγούδια για τις δύο χώρες, Σάββατο 1 Οκτώβρη, 8.30 μ.μ.

Χιλή, Κύπρος, χαλκός: Ποιήματα και τραγούδια για τις δύο χώρες

Γιατί πάντα οι λαοί έχουν πολύ περισσότερα κοινά από όσο μπορούμε να φανταστούμε: Ιμπεριαλισμός, πραξικοπήματα μα και αγώνες για μια καλύτερη ζωή, για μια δίκαιη και ελεύθερη κοινωνία!

Διαβάζουν οι: Χάϊμε Σβάρτ, χιλιανός ποιητής που ζει χρόνια στην Ελλάδα εξόριστος από την χούντα του Πινοσέτ και Βασίλης Κυριάκου, ηθοποιός.

Χόρχε Λουίς Μπόρχες: «Ποίημα στους φίλους».

Δεν μπορώ να σου δώσω λύσεις για όλα τα προβλήματα της ζωής σου, ούτε έχω απαντήσεις για τις αμφιβολίες και τους φόβους σου ˙ όμως μπορώ να σ’ ακούσω και να τα μοιραστώ μαζί σου. Δεν μπορώ ν’ αλλάξω το παρελθόν ή το μέλλον σου. Όμως όταν με χρειάζεσαι θα είμαι εκεί μαζί σου.Δεν μπορώ να αποτρέψω τα παραπατήματα σου. Μόνο μπορώ να σου προσφέρω το χέρι μου να κρατηθείς και να μη πέσεις. Οι χαρές σου, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σου δεν είναι δικές μου. Όμως ειλικρινά απολαμβάνω να σε βλέπω ευτυχισμένο. Δεν μπορώ να περιορίσω μέσα σε όρια αυτά που πρέπει να πραγματοποιήσεις, όμως θα σου προσφέρω τον ελεύθερο χώρο που χρειάζεσαι για να μεγαλουργήσεις. Δεν μπορώ να αποτρέψω τις οδύνες σου όταν κάποιες θλίψεις σου σκίζουν την καρδιά, όμως μπορώ να κλάψω μαζί σου και να μαζέψω τα κομμάτια της για να την φτιάξουμε ξανά πιο δυνατή. Δεν μπορώ να σου πω ποιος είσαι ούτε ποιος πρέπει να γίνεις. Μόνο μπορώ να σ’ αγαπώ όπως είσαι και να είμαι φίλος σου. Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν τους φίλους μου και τις φίλες μου, δεν ήσουν πάνω ή κάτω ή στη μέση. Δεν ήσουν πρώτος ούτε τελευταίος στη λίστα. Δεν ήσουν το νούμερο ένα ούτε το τελευταίο. Να κοιμάσαι ευτυχισμένος. Να εκπέμπεις αγάπη. Να ξέρεις ότι είμαστε εδώ περαστικοί. Ας βελτιώσουμε τις σχέσεις με τους άλλους. Να αρπάζουμε τις ευκαιρίες. Να ακούμε την καρδιά μας. Να εκτιμούμε τη ζωή. Πάντως δεν έχω την αξίωση να είμαι ο πρώτος, ο δεύτερος ή ο τρίτος στη λίστα σου. Μου αρκεί που με θέλεις για φίλο. Ευχαριστώ που είμαι. Ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες (1899-1986).

Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες (1899-1986) γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Ήταν απόγονος αγωνιστών για τη χειραφέτηση της Αργεντινής, ενώ ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και καθηγητής ψυχολογίας σε ξενόγλωσση παιδαγωγική σχολή. Ὁ βίος βραχὺς, ἡ δὲ τέχνη μακρὴ, ὁ δὲ καιρὸς ὀξὺς, ἡ δὲ πεῖρα σφαλερὴ, ἡ δὲ κρίσις χαλεπή. Δεῖ δὲ οὐ μόνον ἑαυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιoῦντα, ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα, καὶ τοὺς παρεόντας, καὶ τὰ ἔξωθεν. Η ανθρώπινη ζωή είναι σύντομη, η επιστήμη ατέλειωτη, ο χρόνος λίγος, η πείρα λαθεμένη και η απόφαση γεμάτη ευθύνες.

O Άσσος κοσμήθηκε όσο κανένα άλλο πακέτο από τις ζωγραφιές του Γιάννη Ρίτσου.

O Ρίτσος, η Νταλμάς, τα Σαντέ και ο Άσσος σκέτος.

Και μπορεί λόγω Νταλμάς να γράφτηκαν πολλά αυτές τις μέρες για τα Santé, όμως έμεινε «άκλαυτος» ο Άσσος σκέτος, η άλλη μάρκα άφιλτρου τσιγάρου της οποίας τα πακέτα επίσης αποσύρθηκαν. Επειδή δεν κοσμούσε το πακέτο καμία γνωστή καλλιτέχνις. Αλλά ο Άσσος κοσμήθηκε όσο κανένα άλλο πακέτο από τις ζωγραφιές, τις σημειώσεις και τους στίχους του ετέρου των πρωταγωνιστών της ιστορίας μας, του νεαρού χορευτή, που δεν ήταν άλλος από τον Γιάννη Ρίτσο.

Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’30, η Ζωζώ Νταλμάς, ντίβα της εποχής, προσπαθούσε στα διαλείμματα των παραστάσεων στο θέατρο όπου δούλευε, να αποσπάσει την προσοχή ενός νεαρού χορευτή από τα βιβλία που μονίμως εκείνος διάβαζε. Φλερτάροντάς τον επίμονα, και μερικές φορές χωρίς καν τα προσχήματα, έκανε ό,τι μπορούσε να τον τραβήξει στο καμαρίνι της, τουλάχιστον για να συζητήσει μαζί του. Όμορφη, ατίθαση, τολμηρή κι απρόβλεπτη, ήταν μία γυναίκα που δεν περνούσε απαρατήρητη και είχε κάψει πολλές καρδιές. Ο μύθος θέλει να είχε κάψει και την καρδιά του Κεμάλ Ατατούρκ.

Ισως κάπνιζαν μαζί, ίσως όχι. Μπορεί μάλιστα να κάπνιζαν τσιγάρα Santé, τα οποία μόλις είχαν κυκλοφορήσει και είχαν τη μορφή εκείνης να στολίζει το πακέτο. Ενα σκίτσο, μιας μοντέρνας και μοιραίας ξανθιάς γυναίκας, η οποία χρόνια αργότερα θα αποκαλυφθεί πως ήταν η Νταλμάς. Εν πάση περιπτώσει, η γνωριμία έληξε με το πέρας των παραστάσεων. Δεν θα την αναφέραμε καν σήμερα αν ο λόγος δεν ήταν εκείνη η συγκεκριμένη μάρκα τσιγάρου, την οποία αποσύρουν πλέον από τα περίπτερα λόγω χαμηλής κατανάλωσης.

φώτο 8Και μπορεί λόγω Νταλμάς να γράφτηκαν πολλά αυτές τις μέρες για τα Santé, όμως έμεινε «άκλαυτος» ο Άσσος σκέτος, η άλλη μάρκα άφιλτρου τσιγάρου της οποίας τα πακέτα επίσης αποσύρθηκαν. Επειδή δεν κοσμούσε το πακέτο καμία γνωστή καλλιτέχνις. Αλλά ο Άσσος κοσμήθηκε όσο κανένα άλλο πακέτο από τις ζωγραφιές, τις σημειώσεις και τους στίχους του ετέρου των πρωταγωνιστών της ιστορίας μας, του νεαρού χορευτή, που δεν ήταν άλλος από τον Γιάννη Ρίτσο. Ο ποιητής, γόνος αρχοντικής οικογένειας που είχε ξεπέσει, και επιπλέον φυματικός, έχοντας νοσηλευθεί σε πολλά νοσοκομεία, έβγαζε τα προς το ζην δουλεύοντας σε θιάσους ως χορευτής και ηθοποιός. Βρισκόταν στη χρυσή δεκαετία των 20 μέσα στην οποία θα γίνει γνωστός για αυτό ακριβώς που ήθελε: για τα ποιήματά του. Από τα ποιήματα όμως κανείς δε ζει στην Ελλάδα του μεσοπολέμου.

Φώτο 3Ο Γιάννης Ρίτσος ήταν φανατικός καπνιστής από πολύ νέος, παρά την ασθένεια των πνευμόνων του. Σε ολόκληρη τη ζωή του, το τσιγάρο τού κρατά συντροφιά, του δίνει απόλαυση, τον «δένει» με τους άλλους:

Κείνες τις ώρες, σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου,/ γίνεται μια σιωπή γεμάτη δέντρα,/το τσιγάρο κομμένο στη μέση, γυρίζει από στόμα σε στόμα,. όπως ένα φανάρι που ψάχνει το δάσος./ Βρίσκουμε τη φλέβα που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης. Χαμογελάμε. (…) Όλοι εδώ πέρα έχουμε έναν ουρανό και το ίδιο χαμόγελο. / Αύριο μπορεί να μας σκοτώσουν. Αυτό το χαμόγελο κι αυτόν τον ουρανό/ δεν μπορούν να μας τα πάρουν

(από το Καπνισμένο τσουκάλι).

r2r1

φώτο 1Στην εξορία ή στο σπίτι, στη δουλειά, σε ταξίδια, στις ώρες της δημιουργίας και της περισυλλογής, ο Ρίτσος ήταν πάντοτε με ένα τσιγάρο στο χέρι, αψηφώντας τους γιατρούς. Επομένως, είναι αναμενόμενο να είχε κρατήσει πολλές σημειώσεις σε πακέτα τσιγάρων. Κυρίως σε πακέτα Άσσου σκέτου, μάρκα που προτιμούσε τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του. Ανατρέχοντας κανείς στο Αρχείο αυτογράφων έργων του ποιητή, που έχει κατατεθεί από την οικογένειά του (την αξέχαστη Γαρυφαλιώ Ρίτσου και την κόρη τους Ερη Ρίτσου) στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, θα δει πολλά πακέτα με σημειώσεις για πεζά, στίχους, αλλά και μαζί τηλέφωνα φίλων και υποχρεώσεις του.

φώτο 7Εκείνο που δεν θα περιμέναμε, είναι να ζωγραφίζει σε τέτοιες μικρές επιφάνειες. Και όχι ένα ή δύο πρόσωπα, αλλά ολόκληρους πίνακες- μινιατούρες. Με ολοκληρωμένες σκηνές, ωραία, ζωηρά χρώματα και απίθανες λεπτομέρειες. Κάποια από αυτά τα μικροσκοπικά έργα του έχουν μπει σε εξώφυλλα πεζογραφημάτων του από τη σειρά «Εικονοστάσιο ανωνύμων αγίων». Σε αυτά, η μάρκα των τσιγάρων σκεπάζεται από τις ζωγραφιές. Ωστόσο και αυτά ήταν πακέτα του Άσσου σκέτου.

Η ενασχόλησή του με τη ζωγραφική δεν ξαφνιάζει καθόλου τον μυημένο αναγνώστη του. Για τον ποιητή ήταν «ένας άλλος τρόπος άσκησης της ποίησης» Οπως έλεγε, «το υλικό των δύο τεχνών είναι διαφορετικό, όμως η έκφρασή τους ξεκινάει από το ίδιο κέντρο. (…) Το συγκλονιστικό στοιχείο της ζωγραφικής είναι η δυνατότητά της να αποτυπώνει και να στερεοποιεί εικόνες που από τη φύση τους είναι ρευστές, για να τις ρευστοποιεί κατόπιν με το δικό της τρόπο. Όπως στην ποίηση η μια λέξη βοηθάει την άλλη και η μείξη τους οδηγεί σε μια ανακάλυψη, έτσι και η ζωγραφική λειτουργεί απρόβλεπτα, ξεπερνώντας πολλές φορές κάθε προσχέδιο».

Τελικά, ακόμα και ένα πακέτο τσιγάρα μπορεί να κρύβει τεράστιες εκπλήξεις. Αρκεί να έχει τη σφραγίδα ενός ποιητή.

φωτο 4

– See more at: http://left.gr/news/o-ritsos-i-ntalmas-ta-sante-kai-o-assos-sketos#sthash.cHnSjE8h.dpuf