ME TO AΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΘΕΜΗ ΤΡΙΦΥΛΙΟ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ Ο ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ.

Γαργαλιάνοι: Αφιέρωμα στους Τριφύλιους Λογοτέχνες. Θέμης Τριφύλιος

Ολοκληρώνεται ο κύκλος των εκδηλώσεων του αφιερώματος στους Τριφύλιους λογοτέχνες, την Τετάρτη 10 Οκτωβρίου, στους Γαργαλιάνους. Η εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 8.00 μ.μ., στη Μπρίσκειο Βιβλιοθήκη, είναι αφιερωμένη στον πεζογράφο Θέμη Τριφύλιο , λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Γεωργίου Δ. Καλογερόπουλου.

Ο Γεώργιος Καλογερόπουλος γεννήθηκε το 1907 στον Πύργο Τριφυλίας. Σπούδασε στη Νομική Σχολή και από το 1933 ως το 1939 άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στους Γαργαλιάνους. Από το 1939 ακολούθησε το δικαστικό κλάδο, όπου εξελίχθηκε μέχρι το βαθμό του Αρεοπαγίτη. Εκτός από το δικαστικό έργο ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία που ήταν από τα νεανικά του χρόνια το πάθος και η έμφυτη κλίση του. Στα φοιτητικά του χρόνια ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με το θέατρο.

Όταν ήταν δικηγόρος στους Γαργαλιάνους , εξέδωσε μαζί με τους Πέτρο Ολύμπιο και Παν. Εράνα τα «Τριφυλικά Χρονικά» όπου έγραφε τα κύρια άρθρα και δημοσίευε διηγήματά του. Με την είσοδό του στο δικαστικό κλάδο η λογοτεχνία παραμερίζεται προσωρινά. Ξαναρχίζει να γράφει από το 1943. Δημοσιεύει πάρα πολλά διηγήματα και θεατρικά έργα για τα οποία λαμβάνει πολλές διακρίσεις και βραβεία. Ο Θέμης Τριφύλιος πέθανε στην Αθήνα το 1988.
Ομιλητής στην εκδήλωση θα είναι ο φιλόλογος-συγγραφέας Άγγελος Λάππας ο οποίος θα αναφερθεί στο «πεζογραφικό και θεατρικό του έργο», ενώ οι ηθοποιοί του Τριφυλιακού Ερασιτεχνικού Θεάτρου Γιούλα Ζαχαροπούλου και Νατάσα Παπαδάκη θα διαβάσουν αποσπάσματα από διηγήματα και από το θεατρικό έργο «Οινόμαος» .

Και αυτή η εκδήλωση είναι συνδιοργάνωση της Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Τριφυλίας και της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων.

Η Πρόεδρος της Κοινωφελούς Επιχείρησης
ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΚΑΡΑΟΚΕ ΠΑΡΤΥ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΩΡΙΟΥ.

  •  

    Η Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΩΡΙΟΥ ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΕΙ ΣΤΟ ΚΑΡΑΟΚΕ ΠΑΡΤΥ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 13/10/2012 ΚΑΙ ΩΡΑ 21:00 ΣΤΗΝ ΚΑΦΕΤΕΡΙΑ -Over!

    τιμη εισόδου::5ευρω!

    ΣΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ!


Vasilikh Korakh

Στείλτε μας, τα τραγούδια που θέλετε να τραγουδήσετε ,εδώ!

ΚΑΙ ΟΜΩΣ, ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΤHΚΑΜΕ ΚΥΡΙΕ …ΔΙΕΥΘΥΝΤΑ

Ε, προφανώς και θα συναθροιστούμε κύριε Διευθυντά! ( Πηγή: Λέσχη Ανυπόταχτης Θεωρίας ).

του Κώστα Φουρίκου

«Ενώ εμείς, το μόνο πού διαθέτουμε, είναι οι καλύβες μας και τα πεζούλια μας. Αυτοί αντίθετα από το κεφάλαιο που τρέχει, οπού βρει κέρδη, δε μπορούν να κινηθούν και παραμένουν μέσα στη χώρα που κατοικούμε.»

Άρης Βελουχιώτης, «Ο λόγος της Λαμίας», 22 Οκτώβρη του 1944

Και τους δρόμους μας, τις πλατείες μας και τις γειτονιές μας πιθανόν θα συμπλήρωνε ο Άρης αν συνέχιζε τον ιστορικό λόγο του εδώ στο 2012, στην Αθήνα ή σε κάποιο άλλο αστικό κέντρο της χώρας. Αυτά είναι τα μόνα που διαθέτουμε, θα έλεγε, και ο κόπος της δουλειάς μας. Και τα χαμένα μας όνειρα και τις ελπίδες. Και οι συναθροίσεις μας. Γιατί πάλι θα έπρεπε να απαντήσει σε αυτούς που «μας κατηγορούν ότι θέμε να καταργήσουμε το κράτος».

Για τί άλλο? Για την προάσπιση του κράτους και της πατρίδας άλλωστε δεν εκδόθηκε πάλι και αυτή η διαταγή σας κύριε Γενικέ Αστυνομικέ Διευθυντή? Γι αυτό δε θέλετε να μας πάρετε κι αυτούς ακόμη τους δρόμους και τις πλατείες μας? Γι αυτό δε λέγεται από το πρωί ως το βράδυ ότι θα γεμίσετε τους δρόμους μας, συναθροιζόμενοι κατά χιλιάδες, οι ματατζήδες, οι δέλτα, οι ζήτα, οι βατραχανθρώποι, οι ελεύθεροι σκοπευτές, το CSI κι ο Batman (που δυστυχώς προσφάτως μάθαμε ότι είναι με το μέρος σας)? Γι αυτό δε θα πρέπει λογικά να δείξουμε πάλι καλό και υπάκουο πρόσωπο, να πάρουμε τη δόση μας και να δεχτούμε τα μέτρα? Να μη μιλάμε, να μη συναθροιζόμαστε, να συμφωνούμε με τον Πάσχο, να ξεχνάμε τον Άρη, να αγαπάμε τον Καψή, να μισούμε το συνδικαλισμό, να μας διασκεδάζει ο Ψαριανός, να μας εκνευρίζει ο Θύμιος. Να μη συναθροιζόμαστε…

Μάλιστα. Ας είμαστε λοιπόν όσο σοβαροί αρμόζει στην περίπτωση κύριε διευθυντά. Η επίσκεψη Μέρκελ μπορεί να συγκριθεί τηρουμένων των αναλογιών με την επίσκεψη Τσώρτσιλ στην εμπόλεμη Αθήνα του Δεκέμβρη του ’44. Κυρίως όσον αφορά τη σημασία της για το δικό σας στρατόπεδο. Έχουν δίκιο οι αναλυτές των μεγάλων καναλιών σήμερα που λένε ότι η επίσκεψη Μέρκελ σημαίνει «βοήθεια και αλληλεγγύη στην Αθήνα». Ή περίπου δίκιο. Γιατί το έχουμε ξαναπεί. Δεν υπάρχει μία Αθήνα, ούτε μία Ελλάδα. Η επίσκεψη Μέρκελ σημαίνει αλληλεγγύη όντως προς την Αθήνα του τρικομματικού καθεστώτος. Προς την Ελλάδα των τραπεζιτών και των εφοπλιστών. Προς τον κόσμο της λαμογιάς και του κεφαλαίου που δε μπορεί παρά να παρασιτεί στην πλάτη μας.

Τη χρειάζεται αυτή την αλληλεγγύη και τη στήριξη η κυβέρνηση – Εφιάλτης των Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη. Δεν της δίνουν κανένα περιθώριο τα ντόπια και ξένα αφεντικά της και μέσα σε δυο μήνες έχει κάψει σχεδόν όλα τα χαρτιά της. Πανικοβάλλονται τα στελέχη της και συνολικά τα τσιράκια του καθεστώτος και προσπαθούν να μεταφέρουν τον πανικό τους προς τα εδώ. Γι αυτό νιώθουν την επίσκεψη της Άνχελα σαν φιλικό χτύπημα στον ώμο. Γι αυτό τυφλώνονται και διαπράττουν την ύβρι της αλαζονείας μιας εξουσίας που παλινωδεί και βυθίζεται. Γι αυτό δε μιλάνε απλά για απαγόρευση της κυκλοφορίας όπως άλλες φορές αλλά ξεθάβουν ολοκληρωτική φρασεολογία και νομολογία. Δεν απαγορεύσατε ακόμη τυπικά το δικαίωμα μας να διαδηλώσουμε αύριο κύριε Δευθυντά. Το συμπιέζετε και μας λέτε ότι θα λειτουργήσετε σαν να το είχατε κάνει. Το δόγμα του σοκ και του εκφοβισμού στις πιο ακραίες του εκφράσεις. Θέλετε να μας κρατήσετε σπίτι μας.

Μα πως το κάνετε πάντα αυτό το λάθος οι έχοντες την εξουσία, τις στιγμές που νιώθετε τη γη να τρέμει κάτω από τα πόδια σας? Πως δε μπορείτε να δείτε καθαρότερα? Τι είναι αυτό που έκανε τη Μαρία Αντουανέτα, κάποιες λίγες μέρες πριν χάσει το κεφάλι της  στη γκιλοτίνα, να προκαλεί το λαό του Παρισιού λέγοντας του, ότι αν δεν έχει ψωμί, μπορεί να φάει παντεσπάνι? Τι είναι αυτό που κάνει κι εσάς κύριε διευθυντά, κύριε υπουργέ ,κύριε πρωθυπουργέ, κύριε γλύφτη δημοσιογράφε του καθεστώτος, να πιστεύετε πως με αυτή την απαγόρευση θα πετύχετε το στόχο σας? Δε βλέπετε πως σιγά σιγά, διαλύετε κάθε αυταπάτη για την αστική κοινοβουλευτική σας δημοκρατία? Δε βλέπετε πως ολοένα και περισσότερο το κοινωνικό – οικονομικό πρόβλημα εκατομμυρίων ανθρώπων σε αυτή τη χώρα και αλλού συμπυκνώνεται και μορφοποιείται και ως ζήτημα δημοκρατίας?

Καποτε κύριε Διευθυντά φοβόμασταν εμείς οι αριστεροί ότι ο κόσμος δε θα συναθροίζεται συνειδητά. Όχι επειδή δεν του επιτρέπεται. Αλλά επειδή δεν θέλει, πνιγμένος από τη μπόχα της προπαγάνδας σας, υπνωτισμένος από τη ραστώνη των κυρίαρχων αφηγήσεων του συστήματος που εκπροσωπείτε και υπερασπίζεστε. Και ενώ οι συναθροίσεις, οι πορείες και οι συγκεντρώσεις ήταν «ταραγμένες στη νομιμότητα» και πολλές φορές μάλιστα διοργανωμένες υπό την αιγίδα σας. Τώρα που πηγαίνετε να απαγορεύσετε στο λαό να διαδηλώσει ενώ το θέλει, νομίζετε ότι θα μας κάμψετε? Μας στερείτε τη δυνατότητα επιβίωσης στο σήμερα, κάθε έννοια ονείρου για το αύριο, μας στερείτε την αξιοπρέπεια και θα μας στερήσετε και την ελευθερία να μπορούμε να συναθροιστούμε για να πούμε ή να κάνουμε κάνει κάτι για όλα αυτά? Χάρη μας κάνετε κύριε διευθυντά…

Και ας πούμε, τι μας προτείνετε να κάνουμε αύριο κύριε Διευθυντά αντί να κατέβουμε στην πορεία?  Να μείνουμε σπίτι μας? Με το Ψαριανό παρέα? Να δούμε ειδήσεις? Καθένας μόνος του, με το πρόβλημα του, με το άγχος του, με την κατάθλιψη, με την ανημπόρια, με το αίσθημα αδυναμίας να τον κατατρώει, να τον καθηλώνει να τον ακυρώνει? Ε, κοιτάξτε να δείτε κύριε Διευθυντά.. Δεν είναι και πολύ θελκτική η πρότασή σας. Και να καταφέρετε να μας φοβίσετε λίγο, δε μπορούμε να μη συναθροιστούμε…

Μαζευτήκαμε, πρώτη φορά μετά από πάρα πολύ καιρό, τόσοι πολλοί με τόσα πολλά προβλήματα και ακόμη πιο πολλά όνειρα, που παλεύουν να μη σβήσουν, που δε μπορούμε να μένουμε μόνοι μας για πολύ. Ασφυκτιούμε. Αύριο λοιπόν καταρχήν θα συναθροίσουμε στο μυαλό μας όλες αυτές τις στιγμές που μας χτυπήσατε με τα όργανα της τάξης σας – μόνο τα τελευταία δύο χρόνια κύριε διευθυντά – όλες τις στιγμές που πνιγήκαμε από τα χημικά σας, τις στιγμές που αηδιάσαμε στη θέα των εκατοντάδων χαφιέδων σας που μας κυκλώνανε. Τις στιγμές που νιώσαμε σφίξιμο στο στομάχι για το δικό μας το πρόβλημα ή το πρόβλημα του διπλανού, του φίλου ή του γονιού, του γνωστού που συνήθισε να κοιτάει κάτω συχνά ή του αγνώστου με το υγρό βλέμμα της απόγνωσης. Θα συναθροίσουμε το φίλο που έφυγε στο εξωτερικό, τον άλλο που το σκέφτεται, τον ηλικωμένο που ξέσπασε σε λυγμούς στην ερώτηση της δημοσιογράφου για το πώς τα βγάζει πέρα, αυτούς που έφυγαν από τη ζωή με απόφαση δική τους και άλλους που το σκέφτονται και προσπαθούν να το αποδιώξουν από τη σκέψη τους.  Και μετά σίγουροι και με αγωνία θα τρέξουμε να συναθροιστούμε στις πλατείες, στις αγορές, στις μεγάλες λεωφόρους. Εκεί που αλλάζει και γράφεται η ιστορία σας. Στους δρόμους μας και τα πεζούλια μας που μας ανήκουν.

Την πατήσατε κύριε διευθυντά. Κι εσείς και τα αφεντικά σας. Υπήρχαν πολλοί από εμάς που ίσως δεν ήταν σίγουροι για αύριο. Ίσως είχαν απογοητευτεί. Ίσως είχαν φοβηθεί. Ίσως είχαν κάπως αδιαφορήσει. Οι απειλές και οι απαγορεύσεις σας τους «επανέφεραν όντως στην τάξη». Όχι σε αυτή την τάξη που εσείς εννοείτε και αγαπάτε. Στην τάξη που διδάσκεται το μάθημα του αγώνα και της συλλογικότητας, της ελπίδας και του δικαιώματος στο όνειρο. Την πατήσατε. Οι διαταγές σας ηχούν σαν προσκλητήριο αγώνα, σαν κάλεσμα στη μάχη για χιλιάδες Αθηναίους. Για ακόμη περισσότερους κατοίκους αυτής της χώρας σε κάθε της άκρη. Προφανώς και θα συναθροιστούμε κύριε διευθυντά. Ξανά και ξανά. Και αύριο και μεθάυριο και την επόμενη. Σε πορείες σε συνελεύσεις, σε παρέες, σε συλλογικότητες, σε σωματεία, σε συλλόγους. Στη γειτονιά, στη δουλειά, στη σχολή. Όπου είναι δυνατόν. Για να επικοινωνήσουμε, να συζητήσουμε, να δράσουμε. Να μοιραστούμε σκέψεις, συναισθήματα, σχέδια, φόβους κι ελπίδες. Να απαλλαγούμε από εσάς –επιτέλους- κύριε Διευθυντά. Εσάς και τον κόσμο σας. Επιτέλους…

«Τινά περί της οικογένειας του Ρήγα Φεραίου». Βογατσικό το χωριό της γιαγιάς μου Έλλης Κατσιροπούλου – Φεραίου.

To βίντεο είναι έργο της Ελένης -πήρε το όνομα της γιαγιάς- που επισκέφθηκε το Βογατσικό.

«Στο Μακεδονικόν ημερολόγιο τεύχος 3ο του 1910 δημοσιεύτηκε επιστολή με τίτλο : «Τινά περί της οικογένειας του Ρήγα Φεραίου «. Την επιστολή με ημερομηνία » Καστοριά, 8 Αυγούστου 1909 » υπογράφει ο Δημήτριος Π. Φεραίος. Στην επιστολή του ο Δημήτριος Π. Φεραίος αναφέρει την πνευματική συγγένεια που είχε η οικογένεια Φεραίου με την οικογένεια των τσελιγκάδων Πισιωταίων, από την Γράμμουστα της Μακεδονίας. Και αυτό επειδή η μητέρα του Παναγιώτη Φεραίου ήταν νονά των παιδιών της οικογένειας των Πισιωταίων. Επιπλέον αναφέρει ότι μετά την καταστροφή του Βελεστίνου της Θεσσαλίας το 1821, τον Παναγιώτη Φεραίο, δηλαδή τον πατέρα του, ηλικίας τότε 13 ετών, τον έσωσε αυτόν και την μητέρα του, από την αιχμαλωσία των Τούρκων η οικογένεια των Πισιωταίων, η οποία για την απελευθέρωση τους πλήρωσε πολλά λύτρα.
Στη συνέχεια της επιστολής αναφέρει ότι ο μικρός Παναγιώτης ακολούθησε την οικογένεια των Πισιωταίων στη Γράμμουστα. Στο δρόμο όμως, ο Παναγιώτης Φεραίος συνελήφθη από Αλβανούς ντερβετζήδες κοντά στην τοποθεσία Σμίξη. Και πάλι όμως οι Πισιωταίοι τον απελευθέρωσαν με τη μεσολάβηση του Τούρκου διοικητή της Χρούπιστας. Ο Παναγιώτης Φεραίος στη συνέχεια εγκαταστάθηκε με την φροντίδα της οικογένειας των Πισιωταίων στη Χρούπιστα όπου έπιασε δουλειά σε ένα χάνι. Αργότερα, εγκαταστάθηκε στο Βογατσικό με το ψευδώνυμο Παναγιώτης Μπακάλης για να αποφύγει ενδεχόμενη νέα σύλληψη από τους Τούρκους. Στο Βογατσικό παντρεύτηκε, δημιούργησε οικογένεια, συνέχιζε όμως να δουλεύει στο Άργος Ορεστικό, όπου διατηρούσε μπακάλικο μέχρι το θάνατο του το 1890. Σημειώνουμε ότι τα μαγαζί αυτό διατηρείτο μέχρι την δεκαετία του ’50, όπου βρίσκεται σήμερα η οικοδομή αφών Φιλίππου.

Αλλά ας διαβάσουμε μια επιστολή που μου έστειλε ο δικηγόρος κ. Αριστοτέλης Παπακωνσταντίνου, ειδικός γραμματέας του συνδέσμου Βογατσιωτών Θεσσαλονίκης.

Κύριε Γιαννόπουλε καλημέρα!
vogatsiko Πριν λίγες ημέρες ο διαχειριστής της ιστοσελίδας μας με ενημέρωσε σχετικά με το email που στείλατε. Εκ μέρους του ΔΣ του Συνδέσμου χαιρόμαστε που η ιστοσελίδα άρχισε να γίνεται γνωστή και επιτελεί ήδη έναν από τους σκοπούς της: να φέρει σε επαφή όλους όσους έλκουν την καταγωγή τους από το Βογατσικό Καστοριάς.

Ως προς το θέμα που σας απασχολεί σας ενημερώνω ότι πράγματι υπήρξε στο χωριό οικογένεια Φεραίων και μέχρι και σήμερα υπάρχουν κάτοικοι με το επίθετο αυτό. Λεπτομέρειες δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω, αλλά μπορώ να βρω πληροφορίες που πιστεύω θα σας βοηθήσουν.

Αν θέλετε μπορούμε να επικοινωνήσουμε και τηλεφωνικώς και, αν βρίσκεστε στη Θεσσαλονίκη να βρεθούμε και στα γραφεία του Συνδέσμου.

Υγ. Οι μαρτυρίες, όπως τις κατέγραψε ο δάσκαλος Ανδρέας Κορομήλης στο βιβλίο του “Το Βογατσικόν “(1972) λένε πως στο Βογατσικό ήρθε ο ανεψιός του Ρήγα Φεραίου (παιδί του αδελφού του Δημήτριου), Παναγιώτης Φεραίος ο οποίος και απέκτησε εκεί οικογένεια. Επίσης, ο ίδιος συγγραφέας κάνει αναφορά σε κάποια Ελένη Φεραίου, η οποία θέλησε να δωρήσει στο Βασιλιά Γεώργιο Α’ ένα ολομέταξο υποκάμισο, το οποίο εκείνος δεν δέχθηκε χαρακτηρίζοντάς το ως οικογενειακό κειμήλιο. Δεν ξέρω αν πρόκειται για συγγενή ή για την γιαγιά σας που όπως αναφέρατε λεγόταν Ελένη.

Του απάντησα, ότι όντως ήταν η γιαγιά μου, η οποία μου είχε διηγηθεί, μια ιστορία με βασιλιάδες και εδώ να την αναφέρω πιο αναλυτικά. Μιλάμε για το 1912, στις 26 Οκτώβρη υπεγράφη η παράδοση, στις 27 μπήκε στην Θεσσαλονίκη ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος, διάδοχος του θρόνου και η γιαγιά μου, κοριτσάκι τότε, κρατούσε ένα δάφνινο στεφάνι για το άλογο του. Επειδή όμως δεν έφτανε να το κρεμάσει στο λαιμό του αλόγου, το πήρε ο αρχιστράτηγος με το σπαθί του και στεφάνωσε το άλογό του. Την δεύτερη με πουκάμισο και τον βασιλιά, δεν την θυμάμαι, ίσως και να μην μου την είχε πει, επειδή δεν είχε ευτυχή κατάληξη.

 

11. Η γενιά του Ρήγα και η σχέση του με τους Γραμμουστιάνους»

Ο Αντώνης Κολτσίδας στο βιβλίο του « Ιστορία της Βωβούσας»( σελίδα 63) αναφέρει: « την αυτήν χρονιάν εγγενήθη ο μέγας εθνικός ανήρ Ο Αντώνιος Ρίζος – ο μετανομασθείς Ρήγας Φεραίος, από πατέρα βωβουσιώτη, τον Ζήσην Ρίζον, διδάσκαλον του χωριού και από μάνα από την Γράμμουστα- από την οικογένεια Πισιώτα.»2
Στο μικρό αυτό σημείωμα θα παραθέσουμε εν συντομία τις πληροφορίες που αφορούν τους απογόνους του Ρήγα, από την πλευρά του αδερφού του Δημητρίου, και την σχέση του με την Γράμμουστα και ειδικά με την οικογένεια των Πισιωταίων.
……………………….
2. Aντώνης Κολτσίδας « Ιστορία της Βωβούσας» Απομνημονεύματα Αποστόλου Χατζή η Τσαρούχα για την Βωβούσα Ιωαννίνων του 19ου αιώνα.. Εκδόσεις. Αφοι Κυρακίδη , Θεσσαλονίκη 1997, σελ 63
Όπως γράφει στο βιβλίο του « Ρήγας Βελεστινλής» ο Γιώργης Έξαρχος: «μαρτυρία για την παρουσία αδερφού του Ρήγα κατά τους χρόνους του αγώνα του ’21 κάνει ο Γάλλος Πουκεβίλ στο βιβλίο του » Ιστορία περί της αναγεννήσεως της Ελλάδος » 3 όπου συγκεκριμένα αναφέρει ότι:
«εις αδερφός του νεωτέρου της Θεσσαλίας Πινδάρου εφημίζετο ότι αφίχθη εις την Αιτωλίαν».»
«Ο Βασίλειος Αναγνώστου στο βιβλίο του ο Ρήγας Βελεστινλής, γράφει ότι κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του ’21 το Βελεστίνο μετείχε σε αυτόν, επαναστάτησαν δια του οπλαρχηγού Καπετάν Μπασδέκη. Μετά την πολιορκία του όμως το Βελεστίνο περιέρχεται στα χέρια των Τούρκων και ακολουθούν σφαγαί και αιχμαλωσίαι. » Παις δεκατριετής ο Παναγιώτης γιος του Δημητρίου, διαφυγών την σφαγήν και αιχμαλωσία κατέφυγεν εις την Μονήν Ξενιάν». Από εκεί φυγαδεύεται από την οικογένεια Τσελιγκάδων Πισιωταίων, από τη Γράμμουστα της Μακεδονίας. Σημειώνουμε ότι η μητέρα του Παναγιώτη ήταν ανάδοχος-νονά των παιδιών της οικογένειας Νικολάου Πισιώτα, ο οποίος είχε τα χειμαδιά του στην περιοχή του Αργυρού Βόλου.»
«Στο Μακεδονικόν ημερολόγιο τεύχος 3 του 1910 δημοσιεύτηκε επιστολή με τίτλο : «Τινά περί της οικογένειας του Ρήγα Φεραίου «. Την επιστολή με ημερομηνία » Καστοριά, 8 Αυγούστου 1909 » υπογράφει ο Δημήτριος Π. Φεραίος. Στην επιστολή του ο Δημήτριος Π. Φεραίος αναφέρει την πνευματική συγγένεια που είχε η οικογένεια Φεραίου με την οικογένεια των τσελιγκάδων Πισιωταίων, από την Γράμμουστα της Μακεδονίας. Και αυτό επειδή η μητέρα του Παναγιώτη Φεραίου ήταν νονά των παιδιών της οικογένειας των Πισιωταίων. Επιπλέον αναφέρει ότι μετά την καταστροφή του Βελεστίνου της Θεσσαλίας το 1821, τον Παναγιώτη Φεραίο, δηλαδή τον πατέρα του, ηλικίας τότε 13 ετών, τον έσωσε αυτόν και την μητέρα του, από την αιχμαλωσία των Τούρκων η οικογένεια των Πισιωταίων, η οποία για την απελευθέρωση τους πλήρωσε πολλά λύτρα.
Στη συνέχεια της επιστολής αναφέρει ότι ο μικρός Παναγιώτης ακολούθησε την οικογένεια των Πισιωταίων στη Γράμμουστα. Στο δρόμο όμως, ο Παναγιώτης Φεραίος συνελήφθη από Αλβανούς ντερβετζήδες κοντά στην τοποθεσία Σμίξη. Και πάλι όμως οι Πισιωταίοι τον απελευθέρωσαν με τη μεσολάβηση του Τούρκου διοικητή της Χρούπιστας. Ο Παναγιώτης Φεραίος στη συνέχεια εγκαταστάθηκε με την φροντίδα της οικογένειας των Πισιωταίων στη Χρούπιστα όπου έπιασε δουλειά σε ένα χάνι. Αργότερα, εγκαταστάθηκε στο Βογατσικό με το ψευδώνυμο Παναγιώτης Μπακάλης για να αποφύγει ενδεχόμενη νέα σύλληψη από τους Τούρκους. Στο Βογατσικό παντρεύτηκε, δημιούργησε οικογένεια, συνέχιζε όμως να δουλεύει στο Άργος Ορεστικό, όπου διατηρούσε μπακάλικο μέχρι το θάνατο του το 1890. Σημειώνουμε ότι τα μαγαζί αυτό διατηρείτο μέχρι την δεκαετία του ’50, όπου βρίσκεται σήμερα η οικοδομή αφων Φιλίππου.
———————————————————————————————
3. Μεγάλο μέρος αυτού του κεφαλαίου αντλήθηκε από το βιβλίο του κ. Γιώργη Έξαρχου « Ρήγας Βελεστινλής» Ανέκδοτα έγγραφα- Νέα στοιχεία και ιδιαίτερα από την ενότητα « Η μητέρα του» σελίδες 100,101,102,103. Εκδόσεις Καστανιώτης, Αθήνα 1998.

 

«Επίσης ο Β. Τρ. Αναγνώστου στη μελέτη του αυτή αναφέρεται και σε επιστολή της Ουρανίας Φίλιου, κόρης του Δημητρίου Π. Φεραίου, την οποία έστειλε στις 7 Μαΐου του 1964, από την Καστοριά σε αυτόν. Στην επιστολή αυτή, η Ουρανία Φίλιου, αναφέρει ότι τον παππού της Παναγιώτη Φεραίο, έφεραν μετά την καταστροφή της Θεσσαλίας, για να αποφύγει το διωγμό του από τους Τούρκους, οι Βλάχοι Πισιώτιδες- όπως αποκαλεί τους Πισιωταίους με τα πρόβατα τους στο Άργος Ορεστικό. Εκεί τον έβαλαν να δουλέψει προσωρινά σε ένα χάνι. Αργότερα εγκαταστάθηκε ο παππούς της στο Βογατσικό, με το όνομα Παναγιώτης Μπακάλης, για να αποφύγει ενδεχόμενο σύλληψης από τους Τούρκους.»
«Επιπλέον η Ουρανία Φίλιου, στην επιστολή της προς τον Β. Αναγνώστου, αναφέρει ότι οι Πισιώτιδες είχαν κουμπαριά με την οικογένεια του παππού της, Παναγιώτη Φεραίου. Είναι σημαντικό ακόμη ότι στην ίδια επιστολή η Ουρανία Φίλιου γράφει ότι οι Πισιώτιδες κατέθεσαν ενόρκως στα δικαστήρια της Καστοριάς για την κληρονομιά της περιουσίας της οικογένειας του Ρήγα Φεραίου, ότι ο μοναδικός κληρονόμος της ήταν ο παππούς της Παναγιώτης Φεραίος.
Από τον Βασίλειο Αναγνώστου έχουμε την πληροφορία ότι:
» Ο Βασιλεύς Γεώργιος Α’ επισκέφθη την Θεσσαλίαν κατά την απελευθέρωσίν της. Εις Βελεστίνον τον συνόδευσεν ο Δήμαρχος Γιαννακόπουλος, ο Βασιλεύς έκπληκτος ηρώτησε » δεν υπάρχει κανείς κληρονόμος ; » Του ανέφεραν ότι υπάρχει εις Χρούπισταν της Μακεδονίας ένας ανιψιός επ’ αδερφώ του Ρήγα.»
«Αρμοδίως ειδοποιηθεί ο Παναγιώτης και μετέβη εις Αθήνας. «
Τα εις Αθήνας συμβάντα τα εκθέτει η επιστολή της Ουρανίας Φίλιου. Ημείς θα προσθέσωμεν ολίγα τινά, τα οποία μας διηγήθηκε ο πατέρας μας. » Όταν επήγα στας Αθήνας με επήρεν ο Πρόεδρος Φιλάρετος και άλλοι και με έκαμαν ένα σωρό ερωτήσεις. Με επαρουσίασε κατόπιν ο Φιλάρετος εις τα Ανάκτορα, όπου ο Βασιλεύς με εδέχθη εις την αίθουσαν του θρόνου και είπεν εις την οικογένειάν του : «Ελάτε να ιδείτε έναν απόγονο συγγενή του Ρήγα «. Με φωτογράφησαν και ο Βασιλεύς μου έδωσε 1.000 δραχμάς. Κατόπιν ο Φιλάρετος με επήγε εις το άγαλμα του Ρήγα, όπου μου πήραν διάφορες φωτογραφίες». Επειδή δε διακόπτοντο αι εργασίαι της Βουλής, μου είπαν να περάσω μετά τρεις μήνας. Ο Παναγιώτης προ της παρελεύσεως του τριμήνου απέθανε και το ζήτημα παρέμεινεν εκκρεμές.»
«Ως αναφέρει η επιστολή και άλλαι θετικοί πληροφορίας συνετάχθησαν πρακτικά ορκομωσίας και επρόκειτο μετά την απελευθέρωσίν της Μακεδονίας να μεταβεί εις Αθήνας ο Δ. Φεραίος ως μοι ανεκοίνωσε δι’ επιστολής του ληφθείσης εις Μπιζάνι τον Φεβρουάριο του 1913, Όπου υπηρετούσε ο Βασίλειος Αναγνώστου ως ανθυπολοχαγός του Ελληνικού στρατού. Δυστυχώς και ούτος απέθανε και η όλη ενέργεια παρέμεινε ατελεσφόρητος.»
«Επίσης από τον ίδιο έχουμε μια άλλη πληροφορία ότι ο γιος του Δημητρίου Φεραίου ( Ναούμ ) του διηγήθηκε στην Αθήνα ότι ο παππούς του Παναγιώτης προς πιστοποίηση της συγγένειας του προς τον Ρήγα, είχε προβεί μετά την εξ’ Αθηνών του επιστροφή το 1890, εις την κατάρτισην πρακτικών δ’ εξετάσεως μαρτύρων ενώπιον του Μητροπολίτη Καστοριάς .» Δυστυχώς τα αρχεία της Μητρόπολης Καστοριάς που αναφέρονται στην περίοδο πριν το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο έχουν καεί.
«Και ενώ έτσι έχει η συνέχεια μετά την επιστολή του Δημητρίου Π. Φεραίου, που δημοσιεύτηκε στο Μακεδονικόν Ημερολόγιον 1910, εξήντα τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 27 Ιουλίου 1974, ο απόγονος του Παναγιώτη Φεραίος, εξ Αργους Ορεστικού, με δήλωση Συστάσεως Ιδρύματος δημιουργεί Ίδρυμα » εις μνήμην των γονέων του Αθανασίου και Ασπασίας και των προγόνων των Πισιωταίων τσελιγκάδων Γράμμου » με δωρεά 450.000 δρχ.
» Είμαι Έλλην εγκατεστημένος από πολλών ετών εις Ρεγγίνα Σασκ Καναδά και απόγονος του Εθνομάρτυρος Ρήγα Φεραίου. Μετά τον μαρτυρικόν θάνατον αυτού, οι συγγενείς και προγονοί του, δια να σωθούν από τον διωγμόν των Τούρκων, εγκατέλειψαν την γενέτειρα των, Βελεστίνον Θεσσαλίας, και εγκαταστάθηκαν εις τον Γράμμον μετά των ποιμνίων του, υπό το ψευδώνυμον » Πισιωταίοι – τσελιγκάδες Γράμμου «. Εις μνήμην των γονέων μου Αθανασίου και Ασπασίας Φεραίου και των προγόνων των » Πισιωταίων -Τσελιγκάδων Γράμμου» και χάριν συμβολής κι εμού, κατά δύναμιν, εις προσφοράν υπέρ του Έθνους, επιθυμώ όπως από την κτηθείσαν, δια σκληρός εργασίας εις την Αλλοδαπήν περιουσίαν μου, διαθέσω χρηματικόν ποσόν εκ δραχμών 450.000 .
Από τα προηγούμενα συνεπάγεται ότι:
« Ο Ρήγας Βελεστινλής είχε – εκτός από τον Κώστα – και άλλον αδερφό τον Δημήτρη – του οποίου απόγονοι έχουν το οικογενειακό επώνυμο Φεραίος- που περιπετειωδώς σώθηκε από τους Γραμμουστιάνους Πισιωταίους στη Μακεδονία (Άργος Ορεστικό και Βογατσικό) . Από τις επιστολές Δημητρίου Φεραίου, Ουρανίας Φίλιου και από τη Δήλωση Συστάσεως Ιδρύματος του Παναγιώτου Φεραίου φαίνεται πως οι απόγονοι του αδερφού του Ρήγα, Δημητρίου, χρησιμοποίησαν το όνομα Μπακάλης για να διασωθούν στη Μακεδονία από τις Τουρκικές θηριωδίες και μετά την απελευθέρωση άλλαξαν το επίθετο τους μετά από ένορκες καταθέσεις σε Φεραίος.» Σημειώνουμε ότι μέχρι σήμερα υπάρχει στο Άργος Ορεστικό οικογένεια με το όνομα Φεραίου, αυτή του δασολόγου Ανδρέα Φεραίου.
«Νομίζουμε πως αυτά τα δύο ιστορικά συναγόμενα έχουν αξία για τον ιστορικό ερευνητή, αφού ούτως ή άλλως σχετίζουν την οικογένεια του Ρήγα Βελεστινλή με την οικογένεια του Παναγιώτη Φεραίου. Σχετικές παραδόσεις έχουν καταγραφεί πολλοί νεώτεροι ερευνητές. Οπωσδήποτε όμως δίνουν λαβή για νέες συζητήσεις και σαφώς διανοίγουν πεδίο για παραπέρα έρευνα.»
Για να θυμηθούμε και τον Διονύσιο Σολωμό και τη φράση του που είναι χαραγμένη στη χρυσή του σφραγίδα » verum amo, nerum volo»την αλήθεια αγαπώ, την αλήθεια θέλω, δηλώνουμε ότι καταθέτουμε όλα αυτά τα στοιχεία με κάθε επιφύλαξη και με την ελπίδα και προσδοκία ότι οι ιστορικοί ερευνητές και ιστοριογραφούντες θα έχουν την» επιστημονική περιέργεια » να τα διασταυρώσουν με άλλες πηγές και να κάνουν την όποια αξιολόγηση τους. Νομίζουμε ότι αξίζει τον κόπο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κουκούδης Αστέριος, Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων, Μελέτες για τους Βλάχους τόμος 2, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2000.
Γιώργης Έξαρχος, Ρήγας Βελεστινλής, Ανέκδοτα έγγραφα- Νέα στοιχεία Εκδόσεις Καστανιώτης, Αθήνα 1998.
Αντώνης Κολτσίδας, Ιστορία της Βωβούσας απομνημονεύματα Αποστόλου Χατζή η Τσαρούχα για την Βωβούσα Ιωαννίνων του 19ου αιώνα. Εκδόσεις Αφων Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1997.
Ανδρομάχη Πισιώτη-Αδάμ, Η Γράμμουστα, Εργασία στο μάθημα της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού ( υπεύθυνος καθηγητής Κ. Φωτιάδης) , πρόγραμμα εξομοίωσης 10 μαθημάτων Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών , Α.Π.Θ.

Χρησιμοποιήθηκαν επίσης κατά την παρουσίαση, φωτογραφίες από τα φωτογραφικά λευκώματα :

Πολιτιστικού Συλλόγου Γραμμουστιάνων «Η Γράμμουστα» Αργους Ορεστικού.
Συλλόγου Βλάχων Νομού Σερρών «Ο Γεωργάκης Ολύμπιος» Ο φωτογενής Βλαχόφωνος Ελληνισμός της Ανατολικής Μακεδονίας»
Αδελφοί Μανάκια , πρωτοπόροι της εικόνας στα Βαλκάνια. Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 1997.