Πολιτισμός είναι να θες να γνωρίσεις και άλλους πολιτισμούς.

Επιστολή Αναγνώστη: ”Συνέβη στο τρόλεϊ με αριθμό 15, στρίβοντας απ’ την Πατησίων στη Λ. Αλεξάνδρας”

Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό»

“Περίπου 20 πανέμορφες,χαμογελαστές, μαύρες γυναίκες γεμίζουν το τρόλεϊ. Το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να δω τις αντιδράσεις των υπόλοιπων επιβατών…”

Δημοσιεύω επιστολή Αθηναίου αναγνώστη που περιγράφει μια ενδιαφέρουσα εμπειρία του.

Τι είναι άνθρωπος;
Τι είναι πολιτισμός;
Τι είναι παιδεία και τι αγωγή;

Εγώ θα σας πω…

Βρίσκομαι στο τρόλεϊ με αριθμό 15 και στρίβουμε από την Πατησίων στη Λ. Αλεξάνδρας.
Στη επόμενη στάση διακρίνω πάρα πολλούς ανθρώπους, κυρίως γυναίκες,από την Αφρική με ενδυμασία ανάλογη της καταγωγής τους (μαντίλια κ.α.)
Το τρόλεϊ σταματά και γεμίζει με αυτές τις γυναίκες. Περίπου 20 πανέμορφες, χαμογελαστές, μαύρες γυναίκες γεμίζουν το τρόλεϊ.
Το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να δω τις αντιδράσεις των υπόλοιπων επιβατών.
Τρομαγμένοι… Οι μητέρες κράτησαν γερά τα παιδιά τους από το χέρι και οι ηλικιωμένοι έσφιξαν τις τσάντες τους και τα σακάκια τους.

Μία κοπέλα η οποία κάθεται μπροστά μου έχει καρφώσει το βλέμμα της πάνω σε μία κοπέλα από την Αφρική.
Ξαφνικά την πλησιάζει ένας Αφρικανός και τη ρωτάει…”Τι είναι περίεργο; Τι κοιτάς;”

Η κοπέλα σαστίζει και λέει… “Τίποτα απλά είναι κάτι που δεν έχω ξαναδεί και μου έκανε εντύπωση”
Τότε λοιπόν πλησιάζει και η κοπέλα με την ενδυμασία και ξεκινούν με τον άντρα να εξηγούν στην κοπέλα τους λόγους για τους οποίους φορούσαν αυτά τα ρούχα.

Κάποια γιορτή είχαν σε ένα ξενοδοχείο εκεί κοντά στην Αλεξάνδρας και γι’ αυτό είχαν μαζευτεί πολλοί μαζί.

Εκείνη τη στιγμή πλησιάζει μια κυρία από τα δίπλα καθίσματα και αρχίζει να κάνει τις δικές της ερωτήσεις στις κοπέλες και στον άντρα από την Αφρική.
Αυτοί με τεράστια περηφάνια αρχίζουν να εξιστορούν ιστορικά και θρησκευτικά τους λόγους της ενδυμασίας τους.

Τότε ξανακοιτώ τους υπόλοιπους επιβάτες. Ήταν η πρώτη φορά που δεν ήθελα το τρόλεϊ να φτάσει στη στάση μου.
Όλες οι κοπέλες με την συγκεκριμένη ενδυμασία από την Αφρική χαμογελούν γιατί κάποια κοπέλα θέλησε να μάθει 5 πράγματα γι’ αυτούς, για τον τόπο τους, για την ιστορία τους, για τον τρόπο ζωής τους. Ήξεραν ότι σε 2 στάσεις έπρεπε να κατέβουν, οπότε πλησίασαν κι άλλες κοπέλες και όλες μαζί έλυναν μία μία τις απορίες των δύο γυναικών. Ήθελαν να τις λύσουν όλες!

Οι υπόλοιποι επιβάτες μπορεί να μην εξέφρασαν τις δικές τους απορίες αλλά δεν ήταν πια τρομαγμένοι.
Τα δάχτυλα ηρέμησαν και σταμάτησαν να σφίγγουν τις τσάντες. Και τα μάτια σταμάτησαν να κάνουν βόλτες ώστε να πιάσουν κάποιον στα πράσα την ώρα που βουτάει ένα πορτοφόλι.
Οι επιβάτες πλέον δεν φοβούνταν…

Δυστυχώς, όμως το τρόλεϊ έφτασε στον τερματισμό του…Δεν μπορούσε να συνεχίσει για μια ζωή…;
Ίσως κάποια στιγμή στη διαδρομή να καταφέρναμε να γίνουμε και φίλοι, να ανταλλάξουμε τηλέφωνα, να μάθουμε περισσότερα για την Αφρική, για τον πολιτισμό, για την ιστορία και τη θρησκεία τους.
Να μάθουμε γενικώς…

Ήξερα πως τα ΜΜΕ κάνουν ότι μπορούν για να προωθήσουν το ρατσισμό και την τρομοκρατία απέναντι σε κάθε τι διαφορετικό.
Δεν φανταζόμουν όμως ότι 5 λεπτά τέτοιων στιγμών αρκούν για να γκρεμίσουν τους ψεύτικους φόβους μας.

ΤΕΛΙΚΑ…

Τι είναι πολιτισμός;
-Πολιτισμός είναι να θες να γνωρίσεις και άλλους πολιτισμούς.

Τι είναι παιδεία και τι αγωγή;
-Παιδεία και αγωγή είναι να δίνεις χώρο στο διαφορετικό.

Τι είναι άνθρωπος;
-Δεν ξέρω ακόμα… Πάντως εγώ αισθάνθηκα άνθρωπος ανάμεσα σε ανθρώπους μέσα στο τρόλεϊ!

Πηγη:lifo.gr

Η ιστορία με το cd της Λαγκάρντ το οποίο θα μπορούσε να γίνει κυριολεκτικά χρυσό. Του Κώστα Βαξεβάνη.

Η ιστορία με το cd της Λαγκάρντ το οποίο θα μπορούσε να γίνει κυριολεκτικά χρυσό, αλλά Παπακωνσταντίνου και Βενιζέλος θέλησαν να το κάνουν format, είναι μια καθαρή πρόκληση για όλους. Θα ανεχθούν οι πολίτες αυτής της χώρας την υποκρισία που ξεπερνάει τα όρια ακόμη και αυτής της δυσώδους πολιτικής αυτοδικαιολόγησης και αγγίζει τις άνομες συναλλαγές; Θα δεχθούν τη διαμόρφωση ενός παραθεσμικού συστήματος εξουσίας, στο οποίο οι συνήθεις «σωτήρες» ψηφίζουν νόμους για να χαρίζουν Τράπεζες, να νομιμοποιούν Mall, να χαρίζουν σε εργολάβους και τη Siemens, αλλά δεν μπορούν να κάνουν ένα νόμο να αποκαθιστά την αδικία; Επικαλούνται γι” αυτό τα προσωπικά δεδομένα. Ποια προσωπικά δεδομένα αλήθεια; Μήπως είναι τα προσωπικά δεδομένα μιας συναλλαγής;
Φαίνεται βαρύ;
Ας δούμε λοιπόν τι έχει συμβεί. Ένας υπάλληλος της Ελβετικής HSBC, ο Ερβέ Φαλτιάνι, έφυγε από την Ελβετία με μια λίστα με χιλιάδες ονόματα Ευρωπαίων οι οποίοι είχαν καταθέσεις στην Ελβετία. Προφανώς δεν ήταν κάποιοι συνταξιούχοι, αλλά πολιτικοί, επιχειρηματίες και επίορκοι κρατικοί λειτουργοί. Ο Φαλτιάνι παρέδωσε τη λίστα στην Κριστίν Λαγκάρντ, τότε υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας, η οποία φρόντισε να του δώσει άσυλο. Με την λίστα αυτή, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και βέβαια η Γερμανία, κατάφεραν να εισπράξουν δισεκατομμύρια απαιτώντας από τους καταθέτες να αποδώσουν φόρους στο κράτος για να μην διωχθούν.
Αυτή η λίστα λοιπόν, δόθηκε και στου «Τιτανικού τον μάγκα» Γιώργο Παπακωνσταντίνου, ο οποίος την εποχή εκείνη έψαχνε εναγωνίως λεφτά από 70χρονους παππούδες, τυραννισμένους εργαζόμενους και άλλες κατηγορίες οι οποίοι δήλωναν πως «δεν τα φάγαμε» μαζί. Άλλωστε αυτό το αποδείκνυε και η ίδια η λίστα που είχε στα χέρια του ο Παπακωνσταντίνου. Αυτή η λίστα δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ από την ελληνική κυβέρνηση όπως στα άλλα κράτη, γιατί λέει, είχε αποκτηθεί παράνομα όπως αποφάνθηκαν ο Παπακωνσταντίνου και ο κολοσσός της νομικής τέχνης Βενιζέλος. Έτσι αντί να αρχίσει έρευνα, οι δύο τους, κυκλοφορούσαν με ένα στικάκι με περίπου 2.000 ονόματα πιθανών φοροφυγάδων. Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα
1.Γιατί Παπακωνσταντίνου και Βενιζέλος οι οποίοι είναι ευθυγραμμισμένοι σε όλα με τη Γερμανία, ξέχασαν να ευθυγραμμιστούν σε αυτό;
2. Από πού και ως πού έβγαλαν το συμπέρασμα δυό πολιτικά πρόσωπα πως η λίστα ήταν παράνομη, από τη στιγμή που τους είχε παραδοθεί θεσμικά από ξένη κυβέρνηση στα πλαίσια διεθνούς συνεργασίας;
3.Ορίζουν ή όχι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί και συγκεκριμένα ο 77/799 ΕΟΚ, τι γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις;
4. Γιατί δεν παρέδωσαν το υλικό αυτό στις εισαγγελικές Αρχές, όπως πρέπει να κάνει σύμφωνα με το νόμο κάθε Έλληνας ο οποίος έχει στην κατοχή του στοιχεία επιβαρυντικά για ανθρώπους που πιθανόν τελούν παράνομες πράξεις; Ο εισαγγελέας ήταν ο μόνος αρμόδιος να κρίνει.
5. Αν έστω και έτσι η χρήση της λίστας προσέκρουε στον νόμο περί προσωπικών δεδομένων, γιατί δεν άλλαξαν τον νόμο στο σημείο αυτό για να εισπράξουν; Γιατί άλλαξαν τόσους νόμους κάνοντας άλλους όπως αυτόν για το Fast Track,παραβιάζοντας μάλιστα συνταγματικές Αρχές, αλλά δεν μπορούσαν αυτόν;
6.Αν είναι παράνομη η λίστα ,δεν είναι παράνομη και η κατοχή της;
7.Τι έκαναν δύο υπουργοί τόσα χρόνια με ένα στικάκι με 2.000 ονόματα στην τσέπη;
8.Παρανόμησαν Λαγκάρντ και Μέρκελ αλλά οι δυό υπουργοί κρατούσαν αναμμένη την δάδα της φωτοβόλου τιμιότητας για να δουν πού ακριβώς θα προσαράξει ο ελληνικός Τιτανικός;
Νομίζω κανένας λογικός πολίτης αυτής της χώρας, όποιας πολιτικής τοποθέτησης, ακόμη και αυταπάτης, δεν μπορεί να σκεφτεί πως όλα αυτά είναι λογικά. Δεν πρέπει να σκεφτεί πως είναι λογικά. Κατά την άποψή μου οι δύο υπουργοί δεν είναι μόνο έκθετοι πολιτικά, δεν έχουν μόνο αποδείξει την σκοπιμότητά τους να υπηρετούν συμφέροντα, αλλά έχουν και ποινικές ευθύνες. Περιφρουρούν με κάθε κόστος τα «προσωπικά» τους δεδομένα που δεν είναι άλλα από τους ίδιους, τον κύκλο τους και τον τρόπο που πλουτίζει. Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σκάνδαλο, αλλά όπως και σε πολλά άλλα πράγματα, μπροστά σε μια παραθεσμική λειτουργία και ένα προσωπικό σύστημα εξουσίας που χρησιμοποιεί τους νόμους, δημιουργεί άλλους, για να εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα. Ανάμεσα μάλιστα στους νόμους είναι και αυτοί που τους παρέχουν το ακαταδίωκτο.
Του Κώστα Βαξεβάνη

ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΕΝΑΝ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ, ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟΥΣ …ΝΤΟΝΓΚ.

Γνωρίστε τους Ντονγκ-έναν συναρπαστικό πολιτισμό (http://aksioperierga.blogspot.gr/2012/09/blog-post_3292.html)

Οι Ντονγκ είναι λαός της νότιας Κίνας και είναι μια από τις 56 εθνικές ομάδες που είναι επίσημα αναγνωρισμένη από την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Κατοικούν κυρίως στις επαρχίες Guizhou, Hunan και Guangxi.

 Τα παραδοσιακά χωριά των Ντονγκ είναι χτισμένα κοντά σε ποτάμια, στα χωράφια, ή στους πρόποδες των βουνών. Ένα μεσαίου μεγέθους χωριό των Ντονγκ έχει 200-300 σπίτια. Υπάρχουν και μικρότερα με μόνο 10-20 σπίτια, αλλά και μεγαλύτερα που διαθέτουν περισσότερα από 1.000 σπίτια.

Φωτογραφία david newbegin

 Χρησιμοποιούν ξύλο ελάτου για να φτιάξουν τα σπίτια τους, που έχουν συνήθως δύο ή τρεις ορόφους. Είναι υπερυψωμένα και στηρίζονται πάνω σε δοκάρια. Στο κέντρο του χωριού ξεχωρίζει ένας γιγάντιος πύργος του τυμπάνου, όπως λέγεται. Γύρω από τα χωριά υπάρχουν ψηλά αιωνόβια δέντρα και μια σκεπαστή ξύλινη γέφυρα πάνω από το ποτάμι της περιοχής.

Φωτογραφία david newbegin

Φωτογραφία Rhysiefurr

Ο πύργος του τυμπάνου είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο του χωριού, καθώς και το δημοφιλές μέρος για συναντήσεις της κοινότητας. Κατά τη διάρκεια των γιορτών, ο πύργος του τυμπάνου είναι επίσης ένα μέρος για διασκέδαση. Στο παρελθόν, όταν υπήρχε μια πυρκαγιά, κλοπή, ή μάχη, ο επικεφαλής της φυλής έστελνε ένα άτομο να ανεβεί στον πύργο για να χτυπήσει το τύμπανο, καλώντας τους χωρικούς σε δράση.

Φωτογραφία Rhysiefurr

 Παρά το γεγονός  αυτό έχει ξεθωριάσει τα τελευταία χρόνια, ο πύργος του τυμπάνου εξακολουθεί να είναι ένα αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής του χωριού, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ενότητας και της ταυτότητας της ομάδας. Είναι συνήθης πρακτική κάθε οικογένεια να οικοδομεί ένα πύργο τυμπάνου στο χωριό. Έτσι, σε ορισμένα χωριά όπου υπάρχουν πολλές φυλές, μπορεί να  είναι χτισμένοι τέσσερις με πέντε πύργοι.

Φωτογραφία Ewen Bell

Οι πύργοι κατασκευάζονται από ξύλο ελάτου. Η βάση τους έχει τετράγωνο σχήμα και η κορυφή τους είναι πολυγωνική. Ο ψηλότερος πύργος τυμπάνου έχει δεκαεπτά ορόφους και είναι πάνω από 20 μέτρα ψηλός. Περιέργως, αυτοί οι πύργοι είναι κτισμένοι χωρίς ούτε ένα καρφί ή πριτσίνια. Πολλοί στέκονται σχεδόν ανεπηρέαστοι από τη διάβρωση των χρόνων, τον άνεμο και τη βροχή.

Φωτογραφία david newbegin

Οι Ντονγκ ασχολούνται με την καλλιέργεια δεκάδων ποικιλιών κολλώδους ρυζιού, που είναι γνωστό στους ντόπιους ως «ρύζι Καμ ή καλό ρύζι». Καλλιεργούν επίσης καλαμπόκι, κεχρί, λαχανικά, δαμάσκηνα, ροδάκινα, αχλάδια, μανιτάρια, μανταρίνια και καρπούζια. Τέλος, καλλιεργούν βαμβάκι και παράγουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. 

Φωτογραφία adventurocity

Φωτογραφία  travelingmipo

Εκτρέφουν ζώα, όπως βουβάλια, χοίρους, κότες, πάπιες και χήνες, τα οποία έχουν για οικιακή χρήση ή για μεταπώληση. Άλλες σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες είναι οι ξυλουργικές εργασίες, η αργυροχοΐα και η καλαθοπλεχτική. Τα καλάθια και άλλα είδη καλαθοπλεκτικής γίνονται συνήθως από τους άντρες. Τα τελευταία χρόνια, ο τουρισμός έχει γίνει επίσης μια σημαντική πηγή εισοδήματος για τους ανθρώπους Ντονγκ.

Φωτογραφία Ewen Bell

Φωτογραφία david newbegin

Φημίζονται για τις ξυλουργικές δεξιότητες και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους. Μοναδικές είναι οι σκεπαστές γέφυρες που κατασκευάζουν, οι οποίες είναι γνωστές ως «γέφυρες του αέρα και της βροχής». Αποτελούν θησαυρούς της εθνικής αρχιτεκτονικής της Κίνας. Όπως και οι πύργοι του τυμπάνου, έτσι κι αυτές κατασκευάζονται χωρίς να χρησιμοποιηθούν καθόλου καρφιά ή πριτσίνια. Οι Ντονγκ περηφανεύονται γι’ αυτές, καθώς και για τα σπίτια και τους χαρακτηριστικούς πύργους τυμπάνου που κατασκευάζουν. Καθεμιά από αυτές τις δομές αντανακλά τον παραδοσιακό τρόπο ζωής των Ντονγκ.

Φωτογραφία gill_penney

Το πιο αγαπημένο δέντρο των ανθρώπων αυτής της εθνικής ομάδας είναι το έλατο, το οποίο καλλιεργείται σε πολύ μεγάλο βαθμό. Κάθε φορά που γεννιέται ένα παιδί, οι γονείς φυτεύουν δενδρύλλια ελάτης για το μωρό τους. Όταν το παιδί φτάσει στην ηλικία των 18 ετών και παντρεύεται, τα έλατα, τα οποία έχουν ωριμάσει πολύ, κόβονται για να χρησιμοποιηθούν για να χτίσουν το σπίτι για την νύφη και τον γαμπρό. Για το λόγο αυτό, τα έλατα αυτά ονομάζονται «18 χρόνων δέντρα.»

Φωτογραφία  Krzysztof Kryza

Φωτογραφία  Krzysztof Kryza

Οι Ντονγκ ή Καμ, όπως αποκαλούν οι ίδιοι τους εαυτούς τους, είναι διεθνώς γνωστοί για τις πολυφωνικές χορωδίες τους, οι οποίες στη γλώσσα τους αποκαλούνται Kgal Laox. Στην κυριολεξία αυτό μεταφράζεται ως «Μεγάλη Χορωδία των Καμ». Οι Kgal Laox έχουν χαρακτηριστεί από την ΟΥΝΕΣΚΟ ως «διεθνής άυλη πολιτιστική κληρονομιά», από το 2009. Τα χορωδιακά τραγούδια των Ντονγκ περιλαμβάνουν τραγούδια για τη φύση, αφηγήσεις και παιδικά τραγούδια.

Φωτογραφία david newbegin

Φωτογραφία david newbegin

Οι Ντονγκ είναι πολυθεϊστές με πολλά στοιχεία ανιμισμού. Ο αριθμός των θεοτήτων και των πνευμάτων διαφέρει από τόπο σε τόπο. Η Sa Ma Qing Sui είναι η πιο σημαντική γυναικεία θεότητα της γης. Έχουν τοτέμ που απεικονίζουν χελώνες, φίδια και δράκους και αρχαίους προγόνους. 

Φωτογραφία  Krzysztof Kryza

Φωτογραφία  Krzysztof Kryza

Η παραδοσιακή θρησκεία τους περιλαμβάνει διάφορα ταμπού και οιωνούς. Μερικά από αυτά είναι: Δεν παντρεύονται στο έτος της Τίγρης, γιατί οι τίγρεις γεννούν το πρώτο κουτάβι τους μετά από εννέα χρόνια. Δεν φτιάχνουν καινούρια σπίτια αν κάποιος γείτονας έχει πεθάνει πρόσφατα. Οι έγκυες γυναίκες δεν πρέπει να παρακολουθούν νέα σπίτια να χτίζονται. Όταν κυνηγούν, δεν λένε τα ονόματα των ζώων για να μην αφυπνιστεί η θεότητα του βουνού και τα προστατέψει. Επίσης, θεωρούν κακοτυχία τη συνάντηση με έγκυο γυναίκα κατά τη διάρκεια του κυνηγιού.

Φωτογραφία Jialiang Gao

Έχουν πολλά έθιμα που στηρίζονται σε αρχαία τελετουργικά και πεποιθήσεις. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έθιμα είναι το εξής: κόβουν χόρτα και άλλα φυτά από το έδαφος και σχηματίζουν μια δέσμη. Τοποθετούν τη δέσμη αυτή σε ένα σημείο με ιδιαίτερη σημασία. Η κίνηση αυτή μπορεί να δείχνει αγάπη, να επισημαίνει έναν κίνδυνο ή να φανερώνει περιφρόνηση. Για παράδειγμα, μπορεί να βάλουν μια τέτοια δέσμη κοντά σε μια σπασμένη σανίδα μιας γέφυρας, ως προειδοποίηση.

Φωτογραφία paulnoll

Για να εξασφαλίσουν καλή συγκομιδή κάνουν προσφορές στο ξωτικό της γεωργίας, που ζει κάτω από τις γέφυρες. Οι προσφορές αυτές περιλαμβάνουν νόστιμα τρόφιμα, κέικ ρυζιού, κρέας, αυγά και ψάρια. Οι χωρικοί, για να δείξουν το σεβασμό τους στο ξωτικό, κάνουν πικ-νικ στις γέφυρες εκείνη την μέρα προσκαλώντας και όσους επισκέπτες βρίσκονται στην περιοχή τους.

Φωτογραφία david newbegin

Οι Ντονγκ έχουν πολλές γιορτές. Γιορτάζουν μεταξύ άλλων το Νέο Έτος και τη νέα συγκομιδή. Προσφέρουν στους θεούς τρόφιμα και γιορτάζουν τραγουδώντας και χορεύοντας. Κάνουν βουβαλομαχίες, οι οποίες είναι πολύ δημοφιλείς. Επίσης τιμούν τις γυναίκες Ντονγκ με την γιορτή των αδελφών. Η γιορτή αυτή γιορτάζεται γύρω στις αρχές Μαΐου. Οι παντρεμένες γυναίκες πηγαίνουν στο πατρικό σπίτι τους, όπου ζουν η μητέρα και οι ανύπαντρες αδελφές τους. Μαγειρεύουν και γιορτάζουν όλες μαζί αυτή την ιδιαίτερη στιγμή. Οι παντρεμένες γυναίκες επιστρέφουν στο σπίτι του συζύγου τους μα ένα κέικ μαύρου ρυζιού, ως ένδειξη σεβασμού.

Πηγή φωτογραφίας

Οι Ντόνγκ είναι περίπου 2,5 εκατομμύρια φιλόξενοι άνθρωποι, που κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις τους στο πέρασμα των χρόνων. Ένας συναρπαστικός πολιτισμός!

ΣΗΜΕΡΑ 4 ΟΚΤΩΒΡΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΖΑΔΕ.

Στερνό αντίο στον Δ. Ζαδέ (Από τον Ριζοσπάστη 17/7/1997)

Την περασμένη Δευτέρα η Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών αποχαιρέτησε για πάντα τον Δημοσθένη Ζαδέ,τον πάμφτωχο, σεμνό και ακούραστο συγγραφέα, «ταπεινό σκαπανέα» όπως αποκάλεσε ο ίδιος τον εαυτό του, στην εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί με μεγάλη επιτυχία στον «Παρνασσό», για να τιμηθεί το λογοτεχνικό έργο του.

Ο Δημοσθένης Ζαδές γεννήθηκε το 1918 στην Κυπαρισσία. Η φτώχεια και ορφάνεια τον ανάγκασαν στα 16 του να καταταγεί εθελοντής στο στρατό. Σπούδασε στην Πάντειο, αλλά δεν πρόλαβε την τελειώσει. Το 1940 πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο, από όπου γύρισε με κρυοπαγήματα. Στη συνέχεια διορίστηκε στην ΚΥΔΕΠ, φθάνοντας στο βαθμό του διευθυντή, αλλά το 1969 η χούντα τον απέλυσε, εξαιτίας των δημοκρατικών του φρονημάτων. Με αγώνα επέστρεψε στην υπηρεσία το 1971.

Από 14 ετών άρχισε το γράψιμο. Το πρώτο δημοσιευμένο κείμενο χρονολογείται από το 1936. Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1950, με τα «Χτεσινά στόματα». Εγραψε πολλά βιβλία (ποίηση, πεζογραφία, κριτική, δοκίμιο, θέατρο, μελέτες) και έλαβε διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Α βραβείο του «Φιλαδέλφιου Διαγωνισμού», κρατικό βραβείο διηγήματος, βραβείο της Ακαδημίας «Λυτές» του Παρισιού, βραβείο διηγήματος της ΕΕΛ. Ποιήματά του μεταφράστηκαν σε επτά γλώσσες, καθώς εξέφραζαν «έναν κόσμο εσωτερικό και πανέμορφο» και «έναν στοχασμό εκ βαθέων», όπως είπε απευθύνοντας το τελευταίο χαίρε ο πρόεδρος της ΕΕΛ, Γιώργος Κάρτερ.

«Για μια τέτοια αξιόλογη σε ποιότητα και μέγεθος πνευματική πορεία, αισθάνθηκα χρέος να προτείνω στο ΔΣ και στη γενική συνέλευση του περασμένου Δεκέμβρη, να σου απονείμουμε τον τίτλο του επίτιμου προέδρου της Εταιρείας μας. Η απόφαση ήταν ομόφωνη και δίκαιη. Εσύ με τα κριτικά σου δοκίμια ετίμησες όλους μας, έσκυψες με περίσσια αγάπη πάνω στα έργα μας για να τα εκτιμήσεις με επαγγελματική ευσυνειδησία και υπέροχη ευαισθησία. Σε ευγνωμονούμε», τόνισε μεταξύ άλλων ο Γ. Κάρτερ, στον αποχαιρετισμό του. Τον Δ. Ζαδέ αποχαιρέτησαν επίσης ο συμπατριώτης του Στ. Παρασκευόπουλος και ο πατέρας Δαμιανός από την Αγ. Τριάδα Νίκαιας.