ΜΑΛΙΣΤΑ. Ο ΚΥΒΟΣ ΕΡΡΙΦΘΕΙ. ΔΗΜΟΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΗΝ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ.

Σφαγή στο …ίσωμα αναμένεται να γίνει στα Φιλιατρά και στους Γαργαλιάνους. Εμείς με τα  Φιλιατρά και τους Γαργαλιάνους μαζί …χανόμαστε από το χάρτη. Ανάστατο είναι και το Δώριο, που μαζί με την Είρα, είναι οι μόνοι Δήμοι της πρώην επαρχίας Τριφυλλίας, που πάνε στην ενδοχώρα. Κατά τα άλλα, δείτε τον χάρτη.

ΤΟΥ ΠΙΠΗ ΤΑ ΓΡΑΦΟΜΕΝΑ: ΑΠΟ ΜΠΟΜΠΟΤΕΣ ΜΕΧΡΙ ΣΤΡΙΦΤΑ …ΜΑΚΑΡΟΥΝΙΑ

Τώρα που τρέχω στας …Αθήνας, καιρός να δούμε τις εργασίες του Πίπη μας, αναλυτικότερα.

Η ΜΠΑΖΙΝΑ-Η ΜΠΟΜΠΟΤΑ (χορευτό ή κουκλόψωμο)-Η ΜΠΟΓΑΤΣΑ (κουλούρι)-Η ΛΑΓΑΝΑ (φλαούνα)-ΟΙ ΤΡΙΦΤΑΔΕΣ (τριφτάρια)-ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ ΣΤΡΙΦΤΑ-ΜΠΟΜΠΟΤΑ-ΧΥΛΟΣ-ΤΟ ΚΟΡΚΟΦΙΝΙ-ΤΟ ΜΠΟΥΛΟΥΓΟΥΡΙ κ.α. εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Επίσκεψη στο σπίτι της κυρά Θοδώρας Καπέλιου, εκεί συνάντησα για καλή μου τύχη και την κυρά Αφροδίτη, με τρατάρησαν ένα ποτήρι νερό και επάνω στη συζήτηση τις ρώτησα, πως τάϊζαν τις φαμελιές τους: Τα παλιά χρόνια και ακόμα πρίν, το Κοπανάκι και η γύρω περιοχή αριθμούσε πολλούς κατοίκους. Η ζωή των χωρικών ήταν πιο απλή, οι άνθρωποι απονήρευτοι με λιγώτερη κακία στην ψυχή τους. Η γειτόνισες δεν έκλειναν τις πόρτες τους, εάν χρειαζόταν καποια ένα σκεύος ή κάτι άλλο, απλά το δανειζότανε και αμέσως το επέστρεφε, υπήρχαν όμως και οι εξαιρέσεις, αν ήταν κάποια πονηρή τότε την απομόνωναν οι υπόλοιπες…. Εγώ ήρθα στην κατοχή,  κουμπάρα μου η Μηλιά, μάνα του Γιώργη Τζαβέλα, χρυσοχέρα νοικοκυρά έφτιαχνε και μπαζίνα, μπογάτσα, τριφτάδες, λαγάνες, και τι δεν έφτιαχνε, από την κουμπάρα μου έμαθα και εγώ, η φαμελιά μεγάλη και η ανάγκη να ταίσουμε την οικογένεια καθημερινή. Για την “ΜΠΑΖΙΝΑ”, τσιγαρίζαμε ένα κρεμύδι μέσα σε λίπος “λίγδα”, παίρναμε κουκλάλευρο (κούκλα λέγανε το αραποσίτι), το ανακατεύαμε εάν υπήρχε με γλυκό τραχανά, του βάζαμε και αλάτι που το είχαμε τρίψει με την τριβάλα, (μία στρογγυλή ποταμίσια πέτρα), και με νερό, τα ρίχναμε όλα μέσα και ανακατεύοντας σιγά σιγά γινότανε σαν χυλός “σγρουμπουλιασμένος”. Τα κουτάλια πέρνανε…φωτιά.

ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ – ΠΙΝΑΚΟΤΗ – ΞΥΛΙΝΕΣ ΓΚΡΙΤΖΑΛΕΣ – ΠΕΤΡΙΝΕΣ ΝΤΡΙΒΑΛΕΣ Η ΜΙΑ ΜΥΛΟΣ – ΤΣΟΥΚΑΛΙ – ΤΡΥΠΗΤΟ – ΚΕΨΕΣ ΤΙΓΑΝΙ – ΠΥΡΟΣΤΙΑ – ΑΡΙΛΟΓΟ – ΠΛΑΣΤΙΡΙ –  ΚΟΥΚΛΑ ΑΚΟΠΗ – ΣΚΑΦΗ – ΤΡΙΠΟΔΑ – ΤΑΨΙ – ΤΣΟΥΓΚΡΑΝΑ.
Η “ΜΠΟΜΠΟΤΑ” γινόταν από κούκλινο αλεύρι, την κούκλα (αραποσίτι),  πρώτα τρίβαμε το “λουμπούσι” με τις “γριτζάλες” ήτανε ξύλινες κατασκευές με δόντια. Τα σπυριά τα αλέθανε στον μύλο και γινόταν το    αλεύρι. Το ανακατεύαμε  με νερό και λίγο αλάτι και το πλάθαμε στην σκάφη, το αφήναμε λίγο,  με το σουροτήρι πέρναμε λίγη ποσότητα το αναποδογυρίζαμε στο ξύλινο πλαστήρι, και το βάζαμε στο ζεσταμένο φούρνο. Το λέγαμε και “χορευτό” γιατί δεν πλαθόταν, άμα θέλαμε για να το γλυκάνουμε του βάζαμε και σταφίδες ή πετιμέζι και λάδι, αν…υπήρχε!!!. Την πρώτη μέρα ζεστή η    μπομπότα τρογώτανε, την δεύτερη μέρα….ούτε με τσεκούρι δεν κοβότανε! Ο φόβος του κατακτητή, ο λιγοστός χρόνος και τα λίγα φαγώσιμα που διέθετε το σπιτικό,  μας ανάγκαζε να γίνουμε εφευρέτες πρωτότυπου και πρόχειρου μαγειρέματος. Η κυρά θοδώρα μου έλεγε οτι μερικές  φορές, για γρήγορο προσφάϊ, έπλαθαμε την “ΜΠΟΓΑΤΣΑ” έτσι πρόχειρα λιγουλάκι αλεύρι με λίγο νερό και αλάτι, το ανακατεύαμε και με κούκλινο αλεύρι για να φτουράει, το πλάθαμε λίγο με το χέρι επάνω στο πλαστίρι να γίνει πλακουτσό, και μετά στη “φωτογωνιά” στο τζάκι, το σκεπάζαμε με στάχτη και από πάνω με κάρβουνα για να ψηθεί και το τρώγαμε για ψωμί. Άν το ψήναμε στην πυροστιά μέσα στο τιγάνι ή ταψάκι τότε φτιάχναμε τη λελόμενη “ΦΛΑΟΥΝΑ” ή λαγάνα. Και αυτή τρωγότανε σαν ψωμί.  Ο Κολοκοτρώνης έβγαλε την μπογάτσα από το στόμα του, για να φωνάξει με δυνατή φωνή στο Μητροπέτροβα και πήρε την πρώτη νίκη στο Βαλτέτσι.   Η κυρά Σπυρούλα Σοφού μου έλεγε για τα “ΤΡΙΦΤΑΔΙΑ” ή τριφτάδες, αν ήταν λίγο το αλεύρι από κούκλα ή από σιτάλευρο, το βρέχανε με νερό και πολλές φορές βάζανε και κρασί μοσχοφίλερο, το τρίβανε μέχρι που γινότανε σαν τραχανάς, το ρίχνανε σε βραστό νερό και…αυτό ήτανε, η πείνα το έκανε παντεσπάνι. Μετά με αλεύρι, νερό και αλάτι φτιάχναμε τα “ΣΤΡΙΦΤΑ ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ”. Μόλις έβραζαν τα σήκωνε με τον κεψέ για να τα δοκιμάσει…δεν προλάβαινε γιατί εμείς περιμέναμε γύρω γύρω εκείνη τη στιγμή για να…. ορμήσουμε ! Ένα άλλο σκεύασμα ήταν ο “ΧΥΛΟΣ”, σιτάρι τριμένο στην πέτρινη ντριβάλα ή στον πέτρινο μύλο, νερό, αλάτι και λάδι ή λίγδα, το βάζαμε στην κατσαρόλα πάνω από τη φωτιά, και το ανακατεύαμε μέχρι να γίνει πικτό μείγμα, κατευθείαν από την κατσαρόλα με το κουτάλι του ο καθένας, ούτε να μας το βάλουν στο πιάτο δεν περιμέναμε. Περνόντας από το φαρμακείο ο Παναγιώτης  Διακουμης από το Αρτίκι ο αδελφός του Λιά του “Τίγρη”, μου μίλησε για το “ΚΟΡΚΟΦΙΝΙ” ή “ΚΟΛΑΣΤΡΑ”, αυτό γινότανε με το πρωτόγαλο από αρνί ή από γίδα, το γάλα όταν γεννήσουν τα ζώα αυτά, τις δέκα πρώτες ημέρες είναι κιτρινοπό και παχύρευστο, γεμάτο με βούτυρο και βιταμίνες. Βάζαμε λιγούλι γάλα, πολύ λιγο νερό, αλεύρι και άντε-άντε σιγά σιγά το ανακατέβαμε και γινόταν κουταλιά και συχώριο…Ήταν πολύ δυναμωτικό φαγητό, σε βάσταγε δυνατό και χορτάτο όλη την ημέρα.

Αυτά προς το παρόν. Δεν θα σας συνιστούσα όμως, όπως μου είπε η θεία Σπυρούλα, “κουμούτσα” από μπομπότα, βουτηγμένα σε νερολαδιά με χόρτα, γίνονται σαν….. άμμος.

Ευχαριστώ την κυρά Αφροδίτη, την Κυρά θοδώρα, την Κυρά Σωτηρία, την Κυρά Σπυρούλα και τον Παναγιώτη Διακουμή για τις πληροφορίες τους και τον χρόνο που διαθέσανε.

ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

ΧΙΛΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΥΧΕΣ ΣΑΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΟΥ

Σε όλους εσάς που με πήρατε τηλέφωνο, τα παιδιά από το Δημαρχείο και το ΚΕΠ, τον Τάκη τον Παναγούλη και τον Γιώργη τον Αντωνόπουλο, τον Πίπη τον Κομιανό και τον Φώτη τον Δημητρόπουλο. Όσους  μου ευχήθηκαν με σχόλια στο προηγούμενο άρθρο.

  • Δημήτρη
    Χρόνια σου πολλά, καλά, και ευτυχισμένα.
    Να σε χαίρεται ο τόπος μας και όλοι εμείς οι συμπατριώτες σου που σε βλέπουμε που σε ακούμε και που σε διαβάζουμε καθημερινά.
    Να τα εκατοστίσεις!
    Θέμης

    Comment από Themis Gountras | Απριλίου 27, 2010

  • Χρόνια Πολλά. Να τα χιλιάσεις. Comment από Φιλιατρά News | Απριλίου 27, 2010 <!– @ 8:44 πμ –>

  • Δημήτρη, εύχομαι χρόνια πολλά, καλά, χαμογελαστά, μεστά χαράς και ευτυχίας.Οπως σε εμένα δεν πίστευες τα σαράντα μου τον Αύγουστο έτσι και εσύ να ξεγελάς και να γελάς θεούς και χρόνους.

    Comment από Νοσταλγός του χωριού μας. | Απριλίου 27, 2010 <!– @ 1:02 μμ –>|

  • Χρόνια πολλά…να τα εκατοστήσεις!!!
    Tantti auguri di buon compleanno…….

    Comment από Emanuela | Απριλίου 28, 2010 

  • Και φυσικά, όσους με θυμίθηκαν μέσα από από facebook και θα τους απαντήσω προσωπικά.