Το «ΚΡΙΤΣΙ» ξαναζωντάνεψε και φέτος. Θεία λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου τελέσθηκε από τον Πανοσιολογιότατο Αρχιμανδρίτη Φιλάρετο.

Η καθιερωμένη, για το πρώτο Σάββατο μετά της Παναγιάς, Θεία λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο «ΚΡΙΤΣΙ» (τώρα λέγεται Άγιος Νικόλαος) συνοικισμό της τέως Κοινότητος του ΑΡΤΙΚΙΟΥ (και νυν Δημοτικού διαμερίσματος του Δήμου Αετού Μεσσηνίας), τελέσθηκε την Πέμπτη 20-8-2009 από τον Πανοσιολογιότατο Αρχιμανδρίτη Φιλάρετο (καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας), ο οποίος έλκει την καταγωγή από τον συνοικισμό αυτόν.DSCI3459
Η τροποποίηση αυτή έγινε γιατί το Σάββατο 22-8-2009 ήταν προγραμματισμένο να έλθει στο Αρτίκι ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος, προς περαίωση της διαδικασίας των εγκαινίων της εκκλησίας του Χωριού τον Άγιο Δημήτριο.
Το Κρίτσι ως γνωστόν είναι ακατοίκητο από πολλά χρόνια.
Στο ΚΡΙΤΣΙ παρευρέθηκε και φέτος αρκετός κόσμος από τα γύρω χωριά, με αισθητή την παρουσία των Αρτικαίων και των Κοπανακαίων. Βεβαίως και οι Σαρακιναδαίοι έδωσαν το παρόν, καθώς και άλλοι από άλλα χωριά. Αισθητή επίσης ήταν η απουσία κάποιων εκπροσώπων των οικογενειών των Κριτσαίων, δηλαδή της οικογένειας του Μήτσου Νικολόπουλου και του Γιώρη Γιωργιόπουλου.DSCI3450
Θα ήταν πολύ περισσότερος κόσμος, αν είχε προηγηθεί από το Δήμο κάποιος καθαρισμός, με ένα GRATER, του δρόμου. Ο δρόμος με πάρα πολύ μεγάλη δυσκολία ήταν προσπελάσιμος από τα επιβατικά  Ι.Χ. αυτοκίνητα (έπρεπε κανείς να κάνει πολλά ακροβατικά για να τον περάσει, με κίνδυνο να υποστεί κάποια σοβαρή ζημιά το αυτοκίνητό του). Αυτό ήταν και το παράπονο όλων των παρευρεθέντων και εκφράζοντο με δυσμενή σχόλια, γιατί ο Δήμος δεν έκανε τίποτα για να τον καθαρίσει. DSCI3453Μόνο για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις «έλεγαν» μεριμνά ο Δήμος.
Επειδή όμως το ΚΡΙΤΣΙ είναι υπό την σκέπη του Προφήτη Ηλία (είναι λίγο πιο πάνω στην κορυφή του βουνού), ο Προφήτης Ηλίας «μερίμνησε» να καθαρισθεί ο δρόμος, έστω και την τελευταία στιγμήν. Έτσι είδα, όταν το πρωί έφθασα εκεί στο εκκλησάκι στο ΚΡΙΤΣΙ, ένα GRATER να ξεκινά από το εκκλησάκι και να καθαρίζει το δρόμο προς το Αρτίκι. Όταν επέστερεφα, ο δρόμος ήταν καθαρός και πολύ προσβάσιμος για το αυτοκίνητό μου, μέχρι την Παναγιά, όπου το συναντήσαμε, συνεχίζοντας περαιτέρω τον καθαρισμό.DSCI3457
Μην σκεφθείτε ότι το GRATER ήταν του Δήμου Αετού, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει το ΚΡΙΤΣΙ. Το GRATER ήταν του Δασαρχείου της Κυπαρισσίας, που για δικό του λόγο καθάριζε το δρόμο.
Μετά τη θεία λειτουργία, ακολούθησε στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας γεύμα με παραδοσιακή γουρουνοπούλα, «γιούλμπασι» και άλλα εδέσματα που είχαν προετοιμασθεί από τέως κατοίκους του ΚΡΙΤΣΙΟΥ υπό την μέριμνα του Γιάννη Αναγνωστόπουλου, Γιώργου Μπουλούκου (Γιαννόπουλου) και των αδελφών Κωνσταντακόπουλοι (Ηλίας και Γιάννης, αδέλφια του Καθηγουμένου Φιλάρετου).DSCI3473
Ωραιότατα ήταν και τα μαυρόσυκα που προσεφέρθηκαν από το Γιώργο Γιαννόπουλο, από το κτήμα του εκεί στο ΚΡΙΤΣΙ.
Και του χρόνου με υγεία να παρευρεθούμε στη λειτουργία στον Άγιο Νικόλαο του Κριτσιού.

Γιάννης Μητρόπουλος, Αρτικαίος

Λίγα λόγια για το ΚΡΙΤΣΙ.

ΚΡΙΤΣΙ:
To Κρίτσι, ήταν συνοικισμός της Κοινότητος Αρτικίου. Έχει παύσει να κατοικείται από πολλά χρόνια.
Από το 1956, με το Β.Δ. της 18-5-1956, περί μετονομασίας συνοικισμών και Κοινοτήτων, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 125/21-5-1956, μετονομάστηκε σε Άγιο Νικόλαου, λόγω του ότι το εκκλησάκι που υπάρχει εκεί είναι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο.
Το όνομα Κρίτσι πρωτομνημονεύτηκε ως οικισμός, όπως και το Αρτίκι, στο νόμο ΚΕ΄ της 5-12-1845 που δημοσιεύτηκε στο υπ. αριθ. 32/8-12-1845 ΦΕΚ και υπήχθη τότε στο Δήμο Τριπύλης, όπου στον ίδιο Δήμο υπαγόταν και η Σαρακινάδα.
Το Κρίτσι, μάλλον, πρωτοκατοικήθηκε το 1452,  μετά την καταστροφή του Αρτικίου από τον Τούρκο στρατηγό ΤΟΥΡΑΧΑΝ.
Το Κρίτσι βρίσκεται Νότια του Αρτικίου προς την πλευρά του χωριού Σελλά, με το οποίο έχουν  όμορα κτήματα. Έχει υψόμετρο περί τα 430 μέτρα. Στα Δυτικά του (απέναντι), είναι το Ελληνικό,  το οποίο έχει χαρακτηρισθεί ως πύλη εισόδου που οδηγεί στο Δήμο Τριπύλης. Ανάμεσα στο Κρίτσι και το Ελληνικό είναι το Σελλαίϊκο ή Τριπυλαίϊκο όπως λέγεται ποτάμι, που στην κάθοδό του σε κάποιο σημείο συναντά το Αρτικαίϊκο και στη συνέχεια το Κοπανακαίϊκο, στη θέση που αποκαλείται ¨διπόταμα¨, και  από εκεί συμπορεύονται και εκβάλουν στον
Κυπαρισσιακό κόλπο, κοντά στο Καλονερό.
Το Κρίτσι έχει οδική αγροτική σύνδεση με το Αρτίκι, την Παναγιά, τη Σαρακινάδα, το Σελλά και από εκεί με το δρόμο Ραφτόπουλου Κυπαρισσίας.
Ανατολικά του Κριτσιού, είναι ένας σχιστός βράχος, επονομαζόμενος ¨κοκκινόβραχος¨ που εμποδίζει τον ήλιο να φθάσει νωρίς στο Κρίτσι. Στο κάτω μέρος του συνοικισμού υπάρχει Κεφαλάρι που χρησιμοποιούταν τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση των χωραφιών των κατοίκων του Κριτσιού.
Στο Κρίτσι είναι και η σπηλιά του Γεωργάκη Κωνσταντακόπουλου ή Παπαγιωργάκη. Το 1944, όταν μαθεύτηκε ότι οι γερμανοί θα έκαναν αντίποινα σε χωριά της γύρω περιοχής, γιατί είχε σκοτωθεί κάποιος Γερμανός έξω από τον Αετό, οι περισσότεροι των κατοίκων του Αρτικίου, εξαιρουμένων 3-5 ατόμων γερόντων και ασθενών, φύγαμε (μαζί και ο γράφων) από το Αρτίκι και πήγαμε στο Κρίτσι και κρυφτήκαμε στου Γεωργάκη τη Σπηλιά, για ένα τριήμερο. Από εκεί φύγαμε και επιστρέψαμε στο Αρτίκι, αφού μάθαμε ότι εκτονώθηκε ο θυμός των Γερμανών με το κάψιμο
του χωριού του Αετού και δεν υπήρχε άλλος κίνδυνος.
Από τις απογραφές το Κρίτσι δεν φαίνεται να ξεπέρασε ποτέ τους 100 κατοίκους. Στις απογραφές του 1920, 1928, 1940 και 1951 είχε, αντίστοιχα,  82, 63, 58, και 91  κατοίκους.
Τοπωνύμια, γύρω από το Κρίτσι, είναι: Γκριγκίτσια (Βράχος), Κεφαλάρι, κεφαλοβρυσάκι,  Αϊ-Θανάσης (όπου υπάρχει ομώνυμο γκρεμισμένο εκκλησάκι), Ρουπάκια, Αϊ -Γιώργης,  Συκιές, Αμπέλια, Παλιοχώρι, Τουρκάκι, Χάνι, Λούστρες, Λακκαθέλα, Νησιά, Σμερτιά, Καλοπαίδα, Ρωμαίϊκο (κοντά στο ποτάμι), Αϊ – Λιάς (κοντά στο εκκλησάκι του προφήτη Ηλία στη Σαρακινάδα), Αγναντερό, κ.α.
Από το Κρίτσι κατάγονται οι οικογένειες των Αναγνωστοπουλαίων (Νικόλαου ή παπα – Νικολή, Δημητρίου, Γεωργίου, Ηλία και Σωτηρίου), Νικολοπουλαίων (Δημητρίου, Αθανασσίου), Κωνσταντακοπουλαίων (Γεωργάκη, Αναστασίου ή Τσαμάκου, Κωνσταντάκη), του Βασίλη Γιαννόπουλου, του Κωνσταντή Μελά (Σωτήρη, Μήτσου , Γιαννούλας, Χριστίνας, Αθηνάς, Βγαίνως).
Ο Νικόλαος Αναγνωστόπουλος (ή παπα-Νικολής) ήταν ιερέας και για ένα χρονικό διάστημα ήταν παπάς στο Αρτίκι. Ο γιός του, Γιάννης, έχει προσφέρει σημαντικά στην ανακαίνιση της εκκλησίας του Κριτσιού και την αξιοποίηση του περιβάλλοντος χώρου και του χώρου παρά το Κεφαλάρι.
Από το Κρίτσι έλκει την καταγωγή και ο Αρχιμανδρίτης π. Φιλάρετος, τωρινός Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας, κατά κόσμο Αναστάσιος Κωνσταντακόπουλος του Κωνσταντίνου. Ο παππούς του, ο μπάρμπα Τάσης ο Τσαμάκος, όταν ζούσε, ήταν ο ψάλτης του χωριού και κατά διαστήματα αυλακάρης και  Λιτρουβιάρης. Ήταν δε, ο μοναδικός στην περιοχή που είχε και μελίσσια με τις πατροπαράδοτες κερήθρες.
Ο Γιάννης Αναγνωστόπουλος είναι ο κύριος διοργανωτής του πανηγυριού που γίνεται στο Κρίτσι, το πρώτο Σάββατο μετά το Δεκαπενταύγουστο, κάθε χρόνο, διότι τότε βρίσκεται κόσμος στα γύρω χωριά και συμμετέχει στη Θεία Λειτουργία που πρωτοστατεί ο Αρχιμανδρίτης π. Φιλάρετος, Ηγούμενος της Ι. Μονής Αγίας Λαύρας. Παλαιότερα, όταν κατοικείτο το Κρίτσι, λειτουργούσαν το εκκλησάκι κανονικά του Αγ. Νικολάου, στις 6 Δεκεμβρίου και τότε είχαν και το πανηγύρι  τους, χωρίς όμως όργανα, κλαρίνα κ.λ.π.
Άξιον μνείας είναι ότι από το Κρίτσι καταγόταν και η οικογένεια Αναγνωστόπουλου που πριν από χρόνια μετοίκησε στους Γαργαλιάνους και από εκεί ένας γόνος αυτής μετανάστευσε στην Αμερική και έγινε προ ετών αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο γνωστός ΑΓΚΝΙΟΥ (AGNIU), όπως είχε μετονομασθεί στην Αμερική και είχε έλθει για προσκύνημα στους Γαργαλιάνους.
Το Κρίτσι δεν είχε ποτέ σχολείο. Τα παιδιά πηγαινοέρχονταν, με τα πόδια, στο σχολείο του Αρτικίου, διανύοντας απόσταση περίπου μίας ώρας και δέκα πέντε λεπτών, περνώντας από την μικρή πηγή το Παλιομανάστηρο. Κάποτε ο αριθμός των παιδιών ήταν 14.
Αντιμετώπιζαν μεγάλες δυσκολίες στο να καλύπτουν αυτήν την απόσταση, καθημερινώς και ιδιαίτερα το χειμώνα με το κρύο, τις βροχές και ενίοτε τα χιόνια, όταν μάλιστα έπρεπε να περνούν και μέσα από το ποτάμι παιδιά της πρώτης τάξης, ηλικίας 7 ετών.
Το σχολείο του Αρτικίου ήταν μονοτάξιο και λειτουργούσε πρωί και απόγευμα. Όταν τελείωνε το πρωινό ωράριο του Σχολείου, ενώ τα παιδιά του Αρτικίου πήγαιναν στα σπίτια τους να φάνε, τα Κριτσαίϊκα και τα Παναγαίϊκα περίμεναν στο προαύλιο της εκκλησίας, τρώγοντας λίγο ψωμοτύρι που είχαν φέρει μαζί τους και παίζοντας, μέχρι να ξαναρχίσουν τα απογευματινά μαθήματα.
Δεν αρκούσε μόνο αυτό, αλλά το κάθε παιδί είχε υποχρέωση, κάθε πρωί το χειμώνα, να πηγαίνει στο σχολείο κρατώντας και ένα, σχετικά χοντρό, ξύλο για την σόμπα του Σχολείου, προκειμένου να ζεσταίνονται τα παιδιά.
Η μόνη απαλλαγή που είχαν, μερικά από τα Κριτσαίϊκα παιδιά, ήταν ότι δεν ήταν υποχρεωμένα να πηγαίνουν φαγητό για το δάσκαλο, με σειρά εκ περιτροπής, κάθε μέρα. Την υποχρέωση αυτή την είχαν, μόνο, τα παιδιά του Αρτικίου.
Φαντάζεται κανείς ένα παιδάκι 7 ετών να φεύγει από το Κρίτσι για το Σχολείο στις 6 και μισή το πρωί και να επιστρέφει στις 8 με 8 και μισή το βράδυ, που πλέον είχε σουρουπώσει. Τι κινδύνους διέτρεχε στο δρόμο, ιδιαίτερα το χειμώνα, και πότε να διάβαζε αυτό το παιδί το βράδυ με το λυχναράκι, αν βέβαια είχε και βιβλία, και τι γράμματα να μάθαινε.
Οι κάτοικοι του Κριτσιού έχουν μετοικήσει στη Κυπαρισσία, στο Αρτίκι, την Σαρακινάδα, στο Κοπανάκι, αλλά και αλλού.
Στο Κρίτσι έχει ξαναχτίσει το πατρικό του σπίτι ο Γεώργιος B. Γιαννόπουλος (επονομαζόμενος και Μπουλούκος).

Γιάννης Μητρόπουλος, Αρτικαίος

One thought on “Το «ΚΡΙΤΣΙ» ξαναζωντάνεψε και φέτος. Θεία λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου τελέσθηκε από τον Πανοσιολογιότατο Αρχιμανδρίτη Φιλάρετο.”

  1. ΓΙΑ ΕΙΚΟΣΤΗ ΦΟΡΑ ΟΙ ΚΡΙΤΣΕΟΙ ΕΟΡΤΑΣΑΝ ΦΕΤΟΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 20-8-2011 ΤΟΝ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΛΑΟ ΣΤΟ ΚΡΙΤΣΙ. ΑΙΣΘΗΤΗ ΗΤΑΝ ΟΜΩΣ Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΕΡΓΑΤΕΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΗΓΥΡΗΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΤΑΝ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΑΥΡΑΣ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ !!! ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΑΥΤΗ ΟΠΩΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΕ Ο ΑΔΡΦΟΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ ΚΑΘΟΣ ΤΟ ΙΔΙΟ ΘΑ ΕΠΙΘΙΜΟΥΣΕ ΚΑΙ Ο ΠΑΤΗΡ ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s